Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA
Thay đổi nhận thức về FTA
Trang thông tin điện tử tổng hợp tri thức & công nghệ

Tin tức

Thay đổi nhận thức về FTA

05-09-2018 05:08:25 PM - 263

Việt Nam hiện là thành viên của hầu hết các tổ chức quốc tế lớn, tham gia ký kết, thực thi và đang đàm phán 16 hiệp định thương mại tự do (FTA). Trưởng phòng Nghiên cứu và dự báo thị trường, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương, Bộ Công thương LÊ HUY KHÔI cho rằng, “đây là thành công lớn của Việt Nam trong tiến trình mở cửa và hội nhập nền kinh tế”. Song theo ông, đã đến lúc phải thay đổi tư duy, nhận thức trong lựa chọn FTA theo hướng “có hiệu quả”.

Định hình lại tư duy về kinh doanh

Với 16 FTA mà Việt Nam đã và đang tham gia, trong đó 10 FTA có hiệu lực, ở góc độ là người làm công tác nghiên cứu như ông, con số này nói lên điều gì?

Trước hết, chưa vội đánh giá về hiệu quả của từng FTA mang lại, tôi cho rằng với việc đàm phán, ký kết và thực thi số lượng lớn FTA như vậy đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, môi trường kinh doanh của Việt Nam để phát triển nhanh và bền vững, chuẩn bị tốt hành trang sẵn sàng tham gia vào bất kỳ sân chơi lớn nào trong tương lai. Các FTA mà Việt Nam đã tham gia, ký kết tạo hiệu ứng tích cực thúc đẩy cải cách và tái cấu trúc nền kinh tế. Trong đó, các FTA đã tạo điều kiện thương mại thuận lợi từ các đối tác để Việt Nam khai thác tốt hơn lợi thế so sánh. Đây là nấc thang quan trọng để Việt Nam bước tiếp lên các nấc thang liên kết và hội nhập quốc tế cao hơn, sâu hơn trong tương lai.

Thêm vào đó, tư duy của người dân và doanh nghiệp đã thay đổi một cách tích cực trong thời gian qua, hoạt động kinh doanh mang tính chiến lược dài hạn đã được hình thành trong các doanh nghiệp thay vì tư duy tự phát như trước đây. Đây là những giá trị mang tính cốt lõi, tạo nền tảng cho sự phát triển về sau này, thay vì những giá trị thể hiện trước mắt như tăng trưởng xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài…

Vậy ở thời điểm này, nền tảng ấy đã vững chắc chưa, thưa ông?

Như tôi đã phân tích ở trên, cái được lớn nhất từ mở cửa, hội nhập và tham gia vào các FTA cả song phương và đa phương đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, môi trường kinh doanh cho Việt Nam và góp phần tích cực trong việc thay đổi tư duy của người dân, doanh nghiệp. Đó thực sự là nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh.

Vẫn còn tâm lý “chờ xem rồi tính”

Nhưng thực tế, mới chỉ có khoảng trên dưới 40% doanh nghiệp nắm bắt được các cơ hội do FTA mang lại, vậy có mâu thuẫn với việc chúng ta đã có nền tảng vững chắc cho phát triển như ông nói không?

Chúng ta cần nhận thức rõ ràng và minh bạch hai vấn đề cơ bản, đó là: Về phía Nhà nước, có thể nói việc tham gia vào các FTA đã tạo dựng một khung pháp lý đầy đủ, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, tạo cơ hội rõ ràng cho doanh nghiệp… Tuy nhiên, xét về phía doanh nghiệp, việc có thể tận dụng được những cơ hội để thâm nhập, mở rộng và phát triển hay không lại phụ thuộc vào khả năng nội tại của chính họ. Thực tế hiện nay, đang có sự “lệch pha” khi Nhà nước nỗ lực “mở đường” cho doanh nghiệp vươn ra thế giới thì cộng đồng doanh nghiệp lại đang “chậm nhịp” và chưa thực chuẩn bị tốt cho sự bứt tốc.

Ông lý giải sự “lệch pha” này thế nào?

Việc tham gia vào các FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới với phạm vi cam kết rộng, nội dung vượt ra ngoài cam kết về thương mại, dịch vụ và một phần đầu tư, bao gồm cả thể chế, pháp lý trong các lĩnh vực môi trường, lao động, doanh nghiệp nhà nước, sở hữu trí tuệ, mua sắm Chính phủ… sẽ tác động rất mạnh tới thể chế và môi trường kinh doanh của doanh nghiệp và hàng hóa cũng như dịch vụ của Việt Nam.

Dệt may là một trong những ngành được hưởng nhiều lợi ích từ FTA
Dệt may là một trong những ngành được hưởng nhiều lợi ích từ FTA .

Trong khi đó, quá trình tham gia các FTA của chúng ta còn luôn ở tình trạng bị động, chưa có nghiên cứu đầy đủ cơ sở khoa học và thực tiễn, thiếu định hướng và sự chỉ đạo sâu sát cũng như phối hợp của các ngành, các cấp. Hệ thống pháp luật và năng lực quản lý trên một số lĩnh vực trực tiếp liên quan đến FTA còn nhiều bất cập. Năng lực cạnh tranh và mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp và hàng hóa, dịch vụ của Việt Nam còn hấp dẫn; nguyên tắc đàm phán kín nên luôn có độ trễ lớn khi các FTA có hiệu lực thực thi đã dẫn đến khả năng tận dụng và khai thác ưu đãi từ các FTA còn thấp... Mặt khác, các doanh nghiệp vẫn còn mang tâm lý khá thụ động với tư duy “chờ xem để rồi tính”, trong khi các FTA, nhất là FTA thế hệ mới như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) thì không chờ đợi bất cứ ai.

Chúng ta mới chỉ nhìn xuôi

Lâu nay, dường như thước đo một FTA hiệu quả là việc nền kinh tế được lợi bao nhiêu nhờ xuất khẩu như cách mà cơ quan quản lý lẫn truyền thông truyền tải. Điều này liệu có thỏa đáng không, thưa ông?

Đúng là lâu nay, khi tiếp cận FTA, chúng ta mới chỉ nhìn theo chiều xuôi là chúng ta được cái gì? Đó là cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu, gia tăng giá trị xuất khẩu (sau khi gia nhập WTO, xuất khẩu của Việt Nam đã tăng hơn gấp 3 lần, từ 48,6 tỷ USD năm 2007 lên 72,2 tỷ USD năm 2010 và lên đến 214,1 tỷ USD năm 2017, tốc độ tăng trưởng bình quân 17,6%/năm trong giai đoạn 2007 - 2011 và 14,2%/năm trong giai đoạn 2012 - 2017)…

Có thể nói, việc tham gia vào các FTA đã góp phần tích cực giúp Việt Nam đạt được những kết quả vững chắc trong phát triển kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, đã đến lúc chúng ta cần phải thay đổi tư duy, nhận thức trong việc lựa chọn, tham gia vào các FTA, trong đó cần cân nhắc và tính toán kỹ lưỡng bài toán cân đối lớn của nền kinh tế, xem xét giữa được và mất khi trước khi quyết định có hay không việc tham gia đàm phán và ký kết các FTA cả song phương và đa phương.

Thực tế, khi đàm phán, ký kết FTA, chúng ta đã bảo đảm việc tính toán bài toán cân đối lớn như ông nói chưa?

Tham gia vào các FTA thì chuyện được - mất là đương nhiên. Theo tôi biết thì trước khi tham gia vào bất kỳ FTA nào, chúng ta đều có những đánh giá tổng quan, cân đo đong đếm những cái được và mất. Tuy nhiên, nếu nói là chúng ta đã nghiên cứu sâu, đánh giá một cách thật sự bài bản, kỹ lưỡng về những cái được và mất đối với từng FTA thì có lẽ chưa thật sự sâu hoặc là chưa có.

Vậy theo ông, cần làm gì để tận dụng nhiều hơn cơ hội và giảm tối đa cái mất từ các FTA, đặc biệt với những FTA thế hệ mới như CPTPP vốn được kỳ vọng rất nhiều về tác động tích cực tới nền kinh tế?

Về phía Nhà nước cần đẩy mạnh hơn nữa tuyên truyền về FTA tới doanh nghiệp. Mặt khác, Nhà nước cần có những chính sách và biện pháp hỗ trợ một cách thiết thực cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh và sự chuẩn bị sẵn sàng cho việc tận dụng cơ hội, hạn chế thách thức từ hội nhập cũng như tham gia các FTA.

Về phía doanh nghiệp, dù không còn sớm nhưng cũng không phải là quá muộn, hãy ý thức ngay và chủ động, tích cực chuẩn bị cho sự sẵn sàng của chính mình để tận dụng tốt thời gian ân hạn; không thể tiếp tục tư duy ỷ lại, thụ động ngồi chờ những cơ hội tự đến. Cần phản ứng linh hoạt, đối phó với những thách thức có thể xảy ra trong quá trình hội nhập, tham gia vào các FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới điển hình như CPTPP.

Xin cảm ơn ông!

 “Chúng tôi không phủ nhận trách nhiệm của mình trong việc nghiên cứu và dự báo về thị trường, đưa ra cảnh báo sớm cho cơ quan hoạch định chính sách, doanh nghiệp và toàn bộ các đối tượng tham gia trong chuỗi giá trị sản phẩm hàng hóa, dịch vụ. Nhưng rõ ràng, hiện “cái khó đang bó cái khôn” khi mà cả trí lực và tài lực cho hoạt động này hiện còn rất yếu, nhiều hạn chế. Không những thế, ngay cả nhận thức, tạo lập cơ chế cho hoạt động nghiên cứu và dự báo thị trường cũng chưa được thật sự quan tâm” - Trưởng phòng Nghiên cứu và dự báo thị trường, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương Lê Huy Khôi

Vũ Thủy/Đại biểu nhân dân

Tags
Hội nhập |

Tin liên quan

Cải thiện môi trường kinh doanh ở các lĩnh vực

19:58 20/11/2018
Theo khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đối với 10 nghìn doanh nghiệp dân doanh về các lĩnh vực khác nhau theo tinh thần của Nghị quyết 19 và 35, các lĩnh vực được đánh giá tốt là thành lập doanh nghiệp, tiếp cận điện...

Tăng giám sát để cải thiện chỉ số PCI

22:43 19/11/2018
Muốn giám sát các cơ quan chức năng của tỉnh trong việc ban hành chủ trương, chính sách thu hút đầu tư và cải thiện năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), đại biểu HĐND phải có kiến thức sâu về vấn đề này. Đây là ý kiến nêu tại hội...

Đô thị thông minh: Giúp chính quyền phục vụ tốt hơn

12:04 17/11/2018
Đô thị thông minh là công cụ giúp chính quyền vượt qua một số thách thức trong quá trình phát triển. Ở nước ta, một số địa phương đang chủ động xây dựng các đề án phát triển đô thị thông minh, tuy nhiên trong thực hiện còn khá lúng...

Quảng bá hàng thủy sản Việt Nam tại Ấn Độ

19:51 14/11/2018
Các doanh nghiệp Việt Nam tham gia quảng bá hàng thủy sản tại Hội chợ quốc tế hàng tiêu dùng (IITF) lần thứ 38 tại Ấn Độ là một trong những hoạt động xúc tiến thương mại quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế - thương...

Doanh nghiệp Đức kỳ vọng về kinh tế Việt Nam

22:30 13/11/2018
Báo cáo của doanh nghiệp Đức nhận định, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng. Việc kết thúc đàm phán với EU về Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Việt Nam đã tạo đà phát triển kinh tế ở Việt Nam.

Tận dụng cơ hội từ CPTPP: Đẩy mạnh cải cách thể chế

19:49 12/11/2018
Trong bối cảnh kinh tế hội nhập, những cơ hội từ CPTPP càng quý giá... Các cam kết tiêu chuẩn cao của nền thương mại hiện đại sẽ là động lực và áp lực để đẩy nhanh tiến trình cải cách, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường,...

Áp dụng tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ

13:22 07/11/2018
Những năm gần đây, nông nghiệp hữu cơ trở thành vấn đề thời sự trong sản xuất nông nghiệp. Người người, nhà nhà làm nông nghiệp hữu cơ. Tuy nhiên, làm nông nghiệp sạch thì dễ nhưng để làm được nông nghiệp hữu cơ lại không đơn...

TP. Hồ Chí Minh kêu gọi đấu thầu xử lý rác: Doanh nghiệp khó đáp ứng tiêu chí

13:18 07/11/2018
Thực hiện chủ trương giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tăng nguồn điện sạch cho thành phố, TP. Hồ Chí Minh đang kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước đủ năng lực tham gia đấu thầu xử lý rác, cùng chung tay giảm thiểu ô nhiễm môi...

Giải pháp nào tháo gỡ cho dự án cao tốc BOT Trung Lương - Mỹ Thuận?

20:25 04/11/2018
Chấm dứt hợp đồng BOT với nhà đầu tư hoặc chấp thuận tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong huy động vốn để nhà đầu tư tiếp tục thực hiện dự án cao tốc BOT Trung Lương - Mỹ Thuận. Đó là 2 phương án được Bộ Tài chính và Bộ Giao...

Giải pháp nào xóa bỏ nạn “nhũng nhiễu”, “bôi trơn”?

10:40 29/10/2018
Có thể nói, “tham nhũng vặt” đã trở thành vấn đề bức xúc của xã hội. Nó xuất hiện ở hầu hết lĩnh vực của đời sống. Đặc biệt người dân, doanh nghiệp khi muốn thực hiện thủ tục hành chính nhanh gọn thì cần “biết ý”, có...

Tấp nập mua bán ngoại tệ “chợ đen”: Buông lỏng quản lý?

10:34 29/10/2018
Thị trường “chợ đen” ngoại tệ vẫn hoạt động tấp nập, dù Ngân hàng Nhà nước đã quy định cụ thể các tổ chức được phép thu đổi ngoại tệ. Vậy đâu là nguyên nhân của tình trạng này? Có hay không sự buông lỏng quản lý của...

Định hướng sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế

20:37 23/10/2018
Quá trình triển khai Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) thời gian qua đã phát sinh một số hạn chế, bất cập. Trong đó, các văn bản hướng dẫn còn thiếu cụ thể, thiếu đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật khác, gây ra những khó khăn, vướng...

Ngày làm việc thứ hai, Kỳ họp thứ Sáu, QH Khóa XIV: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được bầu giữ chức Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

20:30 23/10/2018
Chiều 23/10, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Quốc hội họp tại Hội trường, thảo luận về công tác nhân sự.

Giá xăng E5 giảm từ 15 giờ chiều nay (22/10)

19:28 22/10/2018
Liên Bộ Tài chính - Công Thương vừa phát đi thông báo về việc điều hành giá xăng dầu vào 15h chiều 22/10. Theo đó, giá xăng E5 sẽ giảm nhẹ 224 đồng/lít; xăng RON95 giảm 144 đồng/lít; các mặt hàng dầu diesel 0.05S, dầu hỏa và dầu mazut...

Trình Chính phủ phương án cắt giảm trên 70% điều kiện đầu tư kinh doanh

10:17 18/10/2018
Bộ Công Thương đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa và chuyển hậu kiểm 202/561 điều kiện thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ (tương đương với 36%). Như vậy, với việc cắt giảm, đơn giản hóa lần 1 tại Nghị định 08/2018/NĐ-CP là...

Lúa mỳ nhập khẩu lẫn cỏ kế đồng: Tạm thời chưa bắt buộc tái xuất

10:08 18/10/2018
Sau khi cơ quan kiểm dịch phát hiện 1,6 triệu tấn lúa mỳ nhập khẩu lẫn cỏ kế đồng trong gần 4 triệu tấn lúa mỳ đã nhập khẩu từ tháng 5/2018 đến nay, sáng 17/10, Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ NN...

Cải cách thể chế quyết định tăng trưởng dài hạn

10:02 18/10/2018
“Điều chúng tôi lo ngại là lấy lý do bối cảnh bất định phải ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát để làm chậm quá trình cải cách. Đồng ý điều đó là quan trọng, nhưng không thể dừng quá trình cải cách được, bởi đây là...

Vietnam Airlines và Jetstar Pacific được xếp hạng cao nhất về an toàn hàng không

14:53 17/10/2018
Vietnam Airlines và Jetstar Pacific đã được xếp hạng tuyệt đối 7/7 sao về an toàn hàng không bởi AirlineRatings - website uy tín thế giới chuyên đánh giá về mức độ an toàn và chất lượng dịch vụ của hơn 435 hãng hàng không toàn cầu.

Nhiều tiềm năng phát triển kinh tế chia sẻ

08:32 16/10/2018
Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế chia sẻ. Tuy nhiên, vì là lĩnh vực mới nên nhận thức cũng như hành lang pháp lý chưa rõ ràng. Muốn phát triển mô hình này, trước tiên phải thống nhất về nhận thức cũng như phải biết...

Quý 3/2018: Thị trường ngoại hối biến động mạnh, thanh khoản hệ thống eo hẹp

19:11 14/10/2018
Theo Nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), thị trường ngoại hối biến động mạnh. Việc Fed tăng lãi suất lần thứ ba trong quý 3/2018 cùng với những diễn biến căng thẳng thương mại Mỹ-Trung đã đẩy giá trị đồng...
Xem nhiểu nhất
Gọi điện SMS Chỉ Đường