Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA

Thay đổi nhận thức về FTA
Thay đổi nhận thức về FTA
Trang thông tin điện tử tổng hợp tri thức & công nghệ

Tin tức

Thay đổi nhận thức về FTA

05-09-2018 05:08:25 PM - 327

Việt Nam hiện là thành viên của hầu hết các tổ chức quốc tế lớn, tham gia ký kết, thực thi và đang đàm phán 16 hiệp định thương mại tự do (FTA). Trưởng phòng Nghiên cứu và dự báo thị trường, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương, Bộ Công thương LÊ HUY KHÔI cho rằng, “đây là thành công lớn của Việt Nam trong tiến trình mở cửa và hội nhập nền kinh tế”. Song theo ông, đã đến lúc phải thay đổi tư duy, nhận thức trong lựa chọn FTA theo hướng “có hiệu quả”.

Định hình lại tư duy về kinh doanh

Với 16 FTA mà Việt Nam đã và đang tham gia, trong đó 10 FTA có hiệu lực, ở góc độ là người làm công tác nghiên cứu như ông, con số này nói lên điều gì?

Trước hết, chưa vội đánh giá về hiệu quả của từng FTA mang lại, tôi cho rằng với việc đàm phán, ký kết và thực thi số lượng lớn FTA như vậy đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, môi trường kinh doanh của Việt Nam để phát triển nhanh và bền vững, chuẩn bị tốt hành trang sẵn sàng tham gia vào bất kỳ sân chơi lớn nào trong tương lai. Các FTA mà Việt Nam đã tham gia, ký kết tạo hiệu ứng tích cực thúc đẩy cải cách và tái cấu trúc nền kinh tế. Trong đó, các FTA đã tạo điều kiện thương mại thuận lợi từ các đối tác để Việt Nam khai thác tốt hơn lợi thế so sánh. Đây là nấc thang quan trọng để Việt Nam bước tiếp lên các nấc thang liên kết và hội nhập quốc tế cao hơn, sâu hơn trong tương lai.

Thêm vào đó, tư duy của người dân và doanh nghiệp đã thay đổi một cách tích cực trong thời gian qua, hoạt động kinh doanh mang tính chiến lược dài hạn đã được hình thành trong các doanh nghiệp thay vì tư duy tự phát như trước đây. Đây là những giá trị mang tính cốt lõi, tạo nền tảng cho sự phát triển về sau này, thay vì những giá trị thể hiện trước mắt như tăng trưởng xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài…

Vậy ở thời điểm này, nền tảng ấy đã vững chắc chưa, thưa ông?

Như tôi đã phân tích ở trên, cái được lớn nhất từ mở cửa, hội nhập và tham gia vào các FTA cả song phương và đa phương đã góp phần quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, môi trường kinh doanh cho Việt Nam và góp phần tích cực trong việc thay đổi tư duy của người dân, doanh nghiệp. Đó thực sự là nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh.

Vẫn còn tâm lý “chờ xem rồi tính”

Nhưng thực tế, mới chỉ có khoảng trên dưới 40% doanh nghiệp nắm bắt được các cơ hội do FTA mang lại, vậy có mâu thuẫn với việc chúng ta đã có nền tảng vững chắc cho phát triển như ông nói không?

Chúng ta cần nhận thức rõ ràng và minh bạch hai vấn đề cơ bản, đó là: Về phía Nhà nước, có thể nói việc tham gia vào các FTA đã tạo dựng một khung pháp lý đầy đủ, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, tạo cơ hội rõ ràng cho doanh nghiệp… Tuy nhiên, xét về phía doanh nghiệp, việc có thể tận dụng được những cơ hội để thâm nhập, mở rộng và phát triển hay không lại phụ thuộc vào khả năng nội tại của chính họ. Thực tế hiện nay, đang có sự “lệch pha” khi Nhà nước nỗ lực “mở đường” cho doanh nghiệp vươn ra thế giới thì cộng đồng doanh nghiệp lại đang “chậm nhịp” và chưa thực chuẩn bị tốt cho sự bứt tốc.

Ông lý giải sự “lệch pha” này thế nào?

Việc tham gia vào các FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới với phạm vi cam kết rộng, nội dung vượt ra ngoài cam kết về thương mại, dịch vụ và một phần đầu tư, bao gồm cả thể chế, pháp lý trong các lĩnh vực môi trường, lao động, doanh nghiệp nhà nước, sở hữu trí tuệ, mua sắm Chính phủ… sẽ tác động rất mạnh tới thể chế và môi trường kinh doanh của doanh nghiệp và hàng hóa cũng như dịch vụ của Việt Nam.

Dệt may là một trong những ngành được hưởng nhiều lợi ích từ FTA
Dệt may là một trong những ngành được hưởng nhiều lợi ích từ FTA .

Trong khi đó, quá trình tham gia các FTA của chúng ta còn luôn ở tình trạng bị động, chưa có nghiên cứu đầy đủ cơ sở khoa học và thực tiễn, thiếu định hướng và sự chỉ đạo sâu sát cũng như phối hợp của các ngành, các cấp. Hệ thống pháp luật và năng lực quản lý trên một số lĩnh vực trực tiếp liên quan đến FTA còn nhiều bất cập. Năng lực cạnh tranh và mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp và hàng hóa, dịch vụ của Việt Nam còn hấp dẫn; nguyên tắc đàm phán kín nên luôn có độ trễ lớn khi các FTA có hiệu lực thực thi đã dẫn đến khả năng tận dụng và khai thác ưu đãi từ các FTA còn thấp... Mặt khác, các doanh nghiệp vẫn còn mang tâm lý khá thụ động với tư duy “chờ xem để rồi tính”, trong khi các FTA, nhất là FTA thế hệ mới như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) thì không chờ đợi bất cứ ai.

Chúng ta mới chỉ nhìn xuôi

Lâu nay, dường như thước đo một FTA hiệu quả là việc nền kinh tế được lợi bao nhiêu nhờ xuất khẩu như cách mà cơ quan quản lý lẫn truyền thông truyền tải. Điều này liệu có thỏa đáng không, thưa ông?

Đúng là lâu nay, khi tiếp cận FTA, chúng ta mới chỉ nhìn theo chiều xuôi là chúng ta được cái gì? Đó là cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu, gia tăng giá trị xuất khẩu (sau khi gia nhập WTO, xuất khẩu của Việt Nam đã tăng hơn gấp 3 lần, từ 48,6 tỷ USD năm 2007 lên 72,2 tỷ USD năm 2010 và lên đến 214,1 tỷ USD năm 2017, tốc độ tăng trưởng bình quân 17,6%/năm trong giai đoạn 2007 - 2011 và 14,2%/năm trong giai đoạn 2012 - 2017)…

Có thể nói, việc tham gia vào các FTA đã góp phần tích cực giúp Việt Nam đạt được những kết quả vững chắc trong phát triển kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, đã đến lúc chúng ta cần phải thay đổi tư duy, nhận thức trong việc lựa chọn, tham gia vào các FTA, trong đó cần cân nhắc và tính toán kỹ lưỡng bài toán cân đối lớn của nền kinh tế, xem xét giữa được và mất khi trước khi quyết định có hay không việc tham gia đàm phán và ký kết các FTA cả song phương và đa phương.

Thực tế, khi đàm phán, ký kết FTA, chúng ta đã bảo đảm việc tính toán bài toán cân đối lớn như ông nói chưa?

Tham gia vào các FTA thì chuyện được - mất là đương nhiên. Theo tôi biết thì trước khi tham gia vào bất kỳ FTA nào, chúng ta đều có những đánh giá tổng quan, cân đo đong đếm những cái được và mất. Tuy nhiên, nếu nói là chúng ta đã nghiên cứu sâu, đánh giá một cách thật sự bài bản, kỹ lưỡng về những cái được và mất đối với từng FTA thì có lẽ chưa thật sự sâu hoặc là chưa có.

Vậy theo ông, cần làm gì để tận dụng nhiều hơn cơ hội và giảm tối đa cái mất từ các FTA, đặc biệt với những FTA thế hệ mới như CPTPP vốn được kỳ vọng rất nhiều về tác động tích cực tới nền kinh tế?

Về phía Nhà nước cần đẩy mạnh hơn nữa tuyên truyền về FTA tới doanh nghiệp. Mặt khác, Nhà nước cần có những chính sách và biện pháp hỗ trợ một cách thiết thực cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh và sự chuẩn bị sẵn sàng cho việc tận dụng cơ hội, hạn chế thách thức từ hội nhập cũng như tham gia các FTA.

Về phía doanh nghiệp, dù không còn sớm nhưng cũng không phải là quá muộn, hãy ý thức ngay và chủ động, tích cực chuẩn bị cho sự sẵn sàng của chính mình để tận dụng tốt thời gian ân hạn; không thể tiếp tục tư duy ỷ lại, thụ động ngồi chờ những cơ hội tự đến. Cần phản ứng linh hoạt, đối phó với những thách thức có thể xảy ra trong quá trình hội nhập, tham gia vào các FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới điển hình như CPTPP.

Xin cảm ơn ông!

 “Chúng tôi không phủ nhận trách nhiệm của mình trong việc nghiên cứu và dự báo về thị trường, đưa ra cảnh báo sớm cho cơ quan hoạch định chính sách, doanh nghiệp và toàn bộ các đối tượng tham gia trong chuỗi giá trị sản phẩm hàng hóa, dịch vụ. Nhưng rõ ràng, hiện “cái khó đang bó cái khôn” khi mà cả trí lực và tài lực cho hoạt động này hiện còn rất yếu, nhiều hạn chế. Không những thế, ngay cả nhận thức, tạo lập cơ chế cho hoạt động nghiên cứu và dự báo thị trường cũng chưa được thật sự quan tâm” - Trưởng phòng Nghiên cứu và dự báo thị trường, Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương Lê Huy Khôi

Vũ Thủy/Đại biểu nhân dân

Tags
Hội nhập |

Tin liên quan

Hàng Việt phải chinh phục được người tiêu dùng Việt

14:53 16/01/2019
Theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hầu A Lềnh, mục tiêu cuối cùng của Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” là phải thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng để sản phẩm, thương hiệu Việt...

Việt Nam cam kết thực hiện hiệu quả việc kiểm soát nguồn gốc gỗ nguyên liệu

21:42 07/01/2019
Đó là khẳng định chung của phía Việt Nam được cho biết tại buổi gặp gỡ báo chí nhằm chia sẻ các thông tin liên quan đến việc Việt Nam và Liên minh Châu Âu cùng hướng tới phê duyệt Hiệp định chống khai thác gỗ bất hợp pháp và thúc...

Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai và Đà Nẵng - Cần Thơ

22:12 05/01/2019
Nhằm mở rộng, hoàn thiện mạng lưới đường bay nội địa và đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách, Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai từ ngày 15/01/2019 và đường bay Đà Nẵng - Cần Thơ từ ngày 31/01/2019.

Phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia có nền nông nghiệp phát triển nhất

20:09 03/01/2019
Đó là mục tiêu hướng tới của ngành Nông nghiệp được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đưa ra tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết ngành năm 2018 và triển khai kế hoạch năm 2019 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT)...

Hội nghị cộng tác viên phía Nam

09:58 03/01/2019
Hòa chung không khí đón mừng năm mới 2019, ngày 31/12/2018, tại Nhà hàng Thượng Uyển, 27 Nguyễn Oanh, Phường 17, Quận Gò Vấp, TP.HCM, Trung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông đã tổ chức Hội nghị cộng tác viên (CTV) phía Nam năm 2018.

Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2019: Bứt phá bằng cách nào?

22:24 02/01/2019
Năm 2019, Chính phủ xác định phương châm hành động với 12 chữ vàng là “Kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, bứt phá, hiệu quả”. Như vậy, đây là lần đầu tiên, Chính phủ coi “bứt phá” là một chỉ dấu hành động, qua đó...

Kinh tế Việt Nam 2018 - vài nét vui, buồn

22:15 02/01/2019
Công bố của Tổng cục Thống kê về tình hình kinh tế - xã hội cho thấy, tăng trưởng GDP năm nay đạt 7,08%. Mức tăng trưởng này không ngoài mong muốn của Thủ tướng và vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra. Đóng góp vào tăng trưởng GDP cơ bản...

Những con số ấn tượng của ngành nông nghiệp năm 2018

11:01 31/12/2018
Năm 2018, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đạt được những kết quả ấn tượng, thể hiện trên nhiều chỉ tiêu, lĩnh vực. Đây là tiền đề và động lực quan trọng tạo đà cho ngành tiếp tục bứt phá trong năm 2019.

Phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản 10 tỷ USD

20:38 25/12/2018
Năm 2019, ngành thủy sản hướng đến tốc độ tăng giá trị sản xuất đạt 4,25% so với năm 2018; kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 10 tỷ USD.

Tưng bừng chào đón Giáng sinh

17:31 24/12/2018
Những ngày này, nhiều địa phương khu vực phía Nam tưng bừng các hoạt động đón chào Giáng sinh, tạo nên không khí sôi động, ấm cúng không chỉ trong cộng đồng bà con giáo dân mà còn lan tỏa khắp mọi nơi.

Dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga

17:17 24/12/2018
Thủ tướng cho rằng, hợp tác năng lượng, đặc biệt là dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga. Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng tạo mọi điều kiện cho các doanh nghiệp dầu khí của Nga hợp tác đầu tư hiệu quả...

Tác động từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc: Có nên kỳ vọng dịch chuyển FDI?

17:06 24/12/2018
Mặc dù Mỹ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận “đình chiến” trong 90 ngày, song giới phân tích cho rằng sẽ rất khó đoán định tương lai. Trên thực tế, cuộc chiến này đã tác động ít nhiều tới kinh tế Việt Nam. Nhiều ý kiến cho...

Cải cách hành chính là phải loại bỏ lợi ích nhóm, tiêu cực

21:50 21/12/2018
Đó là khẳng định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính (TTHC) của Thủ tướng Chính phủ, tại hội nghị trực tuyến tập huấn nghiệp vụ về thực hiện...

Xây dựng và phát triển trung tâm logistics ở nước ngoài: Giải pháp hữu hiệu thúc đẩy giao thương

21:34 21/12/2018
“Việc xây dựng và phát triển các trung tâm logistics tại nước ngoài là giải pháp hữu hiệu nhằm thúc đẩy giao thương, tăng cường khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp tiếp cận và tham gia trực tiếp vào các chuỗi cung ứng toàn cầu”. Đó...

Thương hiệu quốc gia phải được thị trường quốc tế công nhận

22:25 20/12/2018
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, đã là thương hiệu quốc gia tức là đại diện cho hình ảnh Việt Nam, thì những sản phẩm này phải được thị trường quốc tế công nhận. Nếu không làm được như vậy thì chúng ta khó hội nhập thành...

Kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% trong năm 2019

22:20 20/12/2018
Ủy ban giám sát tài chính quốc gia (NFSC) dự báo, năm 2019, kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% nhưng cần cải cách thể chế và môi trường kinh doanh mạnh mẽ hơn nhằm gia tăng đầu tư tư nhân; tái cơ cấu kinh tế cần phải thực...

Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Thiếu doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt

22:13 20/12/2018
Dù năng lực sản xuất đã được cải thiện nhưng ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam vẫn chưa phát triển như kỳ vọng, còn nhiều khó khăn, hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới. Đặc biệt, Việt Nam còn thiếu các doanh nghiệp đầu...

Chuyến bay đầu tiên của hãng hàng không Qatar Airways đến Đà Nẵng

22:10 19/12/2018
Dự kiến mỗi tuần, hãng hàng không Qatar Airways sẽ khai thác 4 chuyến bay đến thành phố Đà Nẵng bằng máy bay Boeing B787, với 22 ghế hạng thương gia và 232 ghế hạng phổ thông.

Nhà nước cần đóng vai trò là “bà đỡ” để phát triển công nghiệp hỗ trợ

21:55 19/12/2018
Hiện nay, các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước chủ yếu vẫn là linh kiện và chi tiết đơn giản, với hàm lượng công nghệ trung bình và thấp, có giá trị nhỏ trong cơ cấu giá trị sản phẩm…

Việt Nam vô địch!

10:41 16/12/2018
Chảo lửa Mỹ Đình đã trải qua những giây phút nghẹt thở trong hồi hộp để chờ đợi phút giây tuyển Việt Nam đăng quang chức vô địch AFF Cup 2018. Vượt qua Malaysia trong trận chung kết lượt về tại Hà Nội, sau tròn một thập kỷ, các chàng...
Xem nhiểu nhất
Gọi điện SMS Chỉ Đường