Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?
Tăng thuế và câu hỏi tại sao?
Trang thông tin điện tử tổng hợp tri thức & công nghệ

Tin tức

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

26-05-2018 06:40:19 PM - 312

Vì sao vài năm trở lại đây, mỗi lần Bộ Tài chính đề xuất tăng các loại thuế đều bị dư luận phản đối mạnh mẽ? Câu hỏi này được nhiều chuyên gia đặt ra tại Hội thảo báo cáo công bằng thuế Việt Nam 2017 do Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức ngày 25/5.

Mảng màu sáng - tối

Theo báo cáo của VEPR, thuế của nước ta vẫn đang chiếm tỷ trọng khá lớn trong GDP và cơ cấu nguồn thu đang chuyển biến theo hướng giảm tính công bằng. Thuế chiếm tỷ trọng lớn nhất trong thu ngân sách nhà nước với con số trung bình là 80% trong giai đoạn 2006 - 2016. Thuế/GDP của Việt Nam thấp hơn so với các nước thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhưng tương đương với các nước thu nhập trung bình thấp từ năm 2014. Tuy nhiên, trong cả giai đoạn 2006 - 2014, thuế/GDP của Việt Nam cao hơn hẳn so với các nước trong ASEAN 5. Cụ thể, từ năm 2014, thuế giá trị gia tăng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các khoản thu với khoảng 24% tổng thu ngân sách. Thuế thu nhập doanh nghiệp đứng thứ hai với mức dưới 20%. Thuế thu nhập cá nhân có tỷ trọng khoảng 4% trong giai đoạn 2006 - 2016. Tổng các loại thuế tài sản có đóng góp rất thấp trong tổng thu ngân sách. Thuế xuất khẩu, nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt có số thu cao hơn thuế thu nhập cá nhân.

Đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường với các mặt hàng xăng dầu của Bộ Tài chính bị dư luận phản ứng
Đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường với các mặt hàng xăng dầu của Bộ Tài chính bị dư luận phản ứng.

Trong khi đó, thu ngân sách không phải thuế ngày càng tăng trong tổng thu ngân sách nhà nước. Tỷ trọng nguồn thu này đã tăng từ mức 18% năm 2006 lên mức 26,7% năm 2016. Nguồn thu này chiếm từ 3,6 – 6,5% GDP. Phí, lệ phí và các nguồn thu thường xuyên khác không phải thuế đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các nguồn thu không phải thuế.

Mặc dù thu nhiều nhưng chi ngân sách luôn luôn vượt quá thu ngân sách. Chi ngân sách vẫn ở mức gần 29% GDP (năm 2016) sau khi giảm từ mức đỉnh điểm là 40% GDP (năm 2009). Trong khi các nhiệm vụ chi của ngân sách ngày càng tăng thì quá trình cơ cấu lại nguồn thu ngân sách, tỷ trọng thuế trực thu lại đang giảm rất nhanh trong tổng thu thuế, nhất là từ sau năm 2011. Tỷ trọng thuế trực thu đã giảm xuống mức 35% trong tổng thu thuế (năm 2016) còn tỷ trọng thuế gián thu đã tăng lên mức gần 65% tổng thu thuế. Tỷ trọng thuế gián thu còn có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới nếu dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2017 được thông qua. Theo các chuyên gia, thuế gián thu mang tính lũy thoái, còn thuế trực thu mang tính lũy tiến. Với sự thay đổi về tỷ trọng thuế gián thu như trên, nhiều ý kiến quan ngại rằng người có thu nhập thấp đang phải trả thuế suất trên thu nhập cao hơn người có thu nhập cao.

Đừng coi như “sự đã rồi”!

Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng, không nên coi việc chi đó như một sự đã rồi, sau đó lại phải loay hoay tìm cách tăng thu để bù chi. Tăng thuế là phương án cuối cùng và được coi là phương án tiêu cực. Vấn đề quan trọng là phải kiểm soát được nguồn chi một cách liên tục và phải kiên trì, đồng thời phải tạo ra tăng trưởng kinh tế, khi đó sẽ đem lại nguồn thu mới và dần dần cân bằng ngân sách.

Nhóm nghiên cứu cho rằng, trước mắt Chính phủ cần thực hiện các biện pháp quyết liệt để thắt chặt chi thường xuyên như các chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại bộ máy, hạn chế chi tiêu cho các tổ chức đoàn thể và thoái vốn khỏi các doanh nghiệp nhà nước. Mặc dù các biện pháp này đã được nêu ra tại nhiều báo cáo và nghiên cứu, nhưng khả năng thực thi vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Đối với cơ cấu thu, phải dịch chuyển sang những nguồn thu bền vững hơn, không lệ thuộc vào những nguồn thu có tính chất không ổn định hoặc một lần.

Với tư cách là một chuyên gia độc lập, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính, Bộ Tài chính Nguyễn Ngọc Tuyến đặt câu hỏi: “Thuế được xem là yếu tố quan trọng đem lại sự phát triển cho mỗi quốc gia, nhưng tại sao trong vài năm trở lại đây, Bộ Tài chính đề xuất tăng các loại thuế đều bị dư luận phản đối mạnh mẽ đến vậy? Trong khi đó, ở các nước, việc tăng thuế và giảm thuế là chuyện rất bình thường. Do đó, chúng ta phải nhìn nhận lại cách thực hiện”. PGS.TS. Vũ Sỹ Cường, đại diện nhóm nghiên cứu thì cho rằng, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình có liên quan đến sự sẵn sàng nộp thuế của người dân. Nói về thuế phải nhìn ở 2 khía cạnh là thu thuế và sử dụng nguồn thu ấy như thế nào. Bản chất của việc thu thuế để đổi lại là cung cấp dịch vụ công, hàng hóa công cộng cho người dân. Nếu cơ quan chức năng giải thích rõ ràng, sử dụng khoản thu công khai, minh bạch thì người dân sẽ sẵn sàng nộp thuế hơn.

Toàn cảnh hội thảo
Toàn cảnh hội thảo.

Tuy nhiên, vấn đề công khai, minh bạch ngành thuế ở nước ta còn rất hạn chế. Thêm vào đó, trách nhiệm giải trình, khả năng để người dân cũng như các tổ chức xã hội tham gia vào việc theo dõi, đánh giá quy trình lập ngân sách vẫn còn ở mức độ rất ít. Mặc dù đã có cơ chế để các tổ chức, đoàn thể xã hội tham gia, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều thách thức vì không có hướng dẫn cụ thể. “Tôi tin rằng, người dân sẵn sàng nộp khoản thu nếu họ biết được khoản thu đó được sử dụng như thế nào? Ra sao? Có hiệu quả hay không?”, ông Cường nói. Như vậy, dư luận không đồng ý với các đề xuất tăng thuế là do người dân chưa thấy được lợi ích từ các khoản chi có nguồn gốc từ thuế do cơ quan nhà nước chưa giải thích, giải trình rõ, hoặc người dân chưa tiếp cận được thông tin và cũng có thể do công khai và minh bạch chưa tốt.

Tuệ An/Đại biểu nhân dân

Tags
Tiêu điểm |

Tin liên quan

Quảng bá hàng thủy sản Việt Nam tại Ấn Độ

19:51 14/11/2018
Các doanh nghiệp Việt Nam tham gia quảng bá hàng thủy sản tại Hội chợ quốc tế hàng tiêu dùng (IITF) lần thứ 38 tại Ấn Độ là một trong những hoạt động xúc tiến thương mại quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế - thương...

Doanh nghiệp Đức kỳ vọng về kinh tế Việt Nam

22:30 13/11/2018
Báo cáo của doanh nghiệp Đức nhận định, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng. Việc kết thúc đàm phán với EU về Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Việt Nam đã tạo đà phát triển kinh tế ở Việt Nam.

Tận dụng cơ hội từ CPTPP: Đẩy mạnh cải cách thể chế

19:49 12/11/2018
Trong bối cảnh kinh tế hội nhập, những cơ hội từ CPTPP càng quý giá... Các cam kết tiêu chuẩn cao của nền thương mại hiện đại sẽ là động lực và áp lực để đẩy nhanh tiến trình cải cách, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường,...

Áp dụng tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ

13:22 07/11/2018
Những năm gần đây, nông nghiệp hữu cơ trở thành vấn đề thời sự trong sản xuất nông nghiệp. Người người, nhà nhà làm nông nghiệp hữu cơ. Tuy nhiên, làm nông nghiệp sạch thì dễ nhưng để làm được nông nghiệp hữu cơ lại không đơn...

TP. Hồ Chí Minh kêu gọi đấu thầu xử lý rác: Doanh nghiệp khó đáp ứng tiêu chí

13:18 07/11/2018
Thực hiện chủ trương giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tăng nguồn điện sạch cho thành phố, TP. Hồ Chí Minh đang kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước đủ năng lực tham gia đấu thầu xử lý rác, cùng chung tay giảm thiểu ô nhiễm môi...

Giải pháp nào tháo gỡ cho dự án cao tốc BOT Trung Lương - Mỹ Thuận?

20:25 04/11/2018
Chấm dứt hợp đồng BOT với nhà đầu tư hoặc chấp thuận tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong huy động vốn để nhà đầu tư tiếp tục thực hiện dự án cao tốc BOT Trung Lương - Mỹ Thuận. Đó là 2 phương án được Bộ Tài chính và Bộ Giao...

Giải pháp nào xóa bỏ nạn “nhũng nhiễu”, “bôi trơn”?

10:40 29/10/2018
Có thể nói, “tham nhũng vặt” đã trở thành vấn đề bức xúc của xã hội. Nó xuất hiện ở hầu hết lĩnh vực của đời sống. Đặc biệt người dân, doanh nghiệp khi muốn thực hiện thủ tục hành chính nhanh gọn thì cần “biết ý”, có...

Tấp nập mua bán ngoại tệ “chợ đen”: Buông lỏng quản lý?

10:34 29/10/2018
Thị trường “chợ đen” ngoại tệ vẫn hoạt động tấp nập, dù Ngân hàng Nhà nước đã quy định cụ thể các tổ chức được phép thu đổi ngoại tệ. Vậy đâu là nguyên nhân của tình trạng này? Có hay không sự buông lỏng quản lý của...

Định hướng sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế

20:37 23/10/2018
Quá trình triển khai Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) thời gian qua đã phát sinh một số hạn chế, bất cập. Trong đó, các văn bản hướng dẫn còn thiếu cụ thể, thiếu đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật khác, gây ra những khó khăn, vướng...

Ngày làm việc thứ hai, Kỳ họp thứ Sáu, QH Khóa XIV: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được bầu giữ chức Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

20:30 23/10/2018
Chiều 23/10, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Quốc hội họp tại Hội trường, thảo luận về công tác nhân sự.

Giá xăng E5 giảm từ 15 giờ chiều nay (22/10)

19:28 22/10/2018
Liên Bộ Tài chính - Công Thương vừa phát đi thông báo về việc điều hành giá xăng dầu vào 15h chiều 22/10. Theo đó, giá xăng E5 sẽ giảm nhẹ 224 đồng/lít; xăng RON95 giảm 144 đồng/lít; các mặt hàng dầu diesel 0.05S, dầu hỏa và dầu mazut...

Trình Chính phủ phương án cắt giảm trên 70% điều kiện đầu tư kinh doanh

10:17 18/10/2018
Bộ Công Thương đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa và chuyển hậu kiểm 202/561 điều kiện thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ (tương đương với 36%). Như vậy, với việc cắt giảm, đơn giản hóa lần 1 tại Nghị định 08/2018/NĐ-CP là...

Lúa mỳ nhập khẩu lẫn cỏ kế đồng: Tạm thời chưa bắt buộc tái xuất

10:08 18/10/2018
Sau khi cơ quan kiểm dịch phát hiện 1,6 triệu tấn lúa mỳ nhập khẩu lẫn cỏ kế đồng trong gần 4 triệu tấn lúa mỳ đã nhập khẩu từ tháng 5/2018 đến nay, sáng 17/10, Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ NN...

Cải cách thể chế quyết định tăng trưởng dài hạn

10:02 18/10/2018
“Điều chúng tôi lo ngại là lấy lý do bối cảnh bất định phải ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát để làm chậm quá trình cải cách. Đồng ý điều đó là quan trọng, nhưng không thể dừng quá trình cải cách được, bởi đây là...

Vietnam Airlines và Jetstar Pacific được xếp hạng cao nhất về an toàn hàng không

14:53 17/10/2018
Vietnam Airlines và Jetstar Pacific đã được xếp hạng tuyệt đối 7/7 sao về an toàn hàng không bởi AirlineRatings - website uy tín thế giới chuyên đánh giá về mức độ an toàn và chất lượng dịch vụ của hơn 435 hãng hàng không toàn cầu.

Nhiều tiềm năng phát triển kinh tế chia sẻ

08:32 16/10/2018
Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế chia sẻ. Tuy nhiên, vì là lĩnh vực mới nên nhận thức cũng như hành lang pháp lý chưa rõ ràng. Muốn phát triển mô hình này, trước tiên phải thống nhất về nhận thức cũng như phải biết...

Quý 3/2018: Thị trường ngoại hối biến động mạnh, thanh khoản hệ thống eo hẹp

19:11 14/10/2018
Theo Nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), thị trường ngoại hối biến động mạnh. Việc Fed tăng lãi suất lần thứ ba trong quý 3/2018 cùng với những diễn biến căng thẳng thương mại Mỹ-Trung đã đẩy giá trị đồng...

Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương

19:06 14/10/2018
Hoạt động của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lần này đồng thời truyền tải thông điệp Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, đóng góp xây dựng, định hình các thể chế đa phương, tham gia hiệu...

Công bố bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển doanh nghiệp: Nền tảng nâng cao “sức khỏe” kinh tế

19:00 14/10/2018
Sáng 13/10, Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp phối hợp Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức công bố Bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển doanh nghiệp cả nước và các địa...

Cần Thơ : Đẩy mạnh thu hút đầu tư vào sản xuất nông nghiệp

19:22 13/10/2018
Thời gian qua, TP. Cần Thơ đã có nhiều nỗ lực trong kêu gọi đầu tư nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu.
Xem nhiểu nhất
Gọi điện SMS Chỉ Đường