Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?
Tăng thuế và câu hỏi tại sao?
Trang thông tin điện tử tổng hợp tri thức & công nghệ

Tin tức

Tăng thuế và câu hỏi tại sao?

26-05-2018 06:40:19 PM - 358

Vì sao vài năm trở lại đây, mỗi lần Bộ Tài chính đề xuất tăng các loại thuế đều bị dư luận phản đối mạnh mẽ? Câu hỏi này được nhiều chuyên gia đặt ra tại Hội thảo báo cáo công bằng thuế Việt Nam 2017 do Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức ngày 25/5.

Mảng màu sáng - tối

Theo báo cáo của VEPR, thuế của nước ta vẫn đang chiếm tỷ trọng khá lớn trong GDP và cơ cấu nguồn thu đang chuyển biến theo hướng giảm tính công bằng. Thuế chiếm tỷ trọng lớn nhất trong thu ngân sách nhà nước với con số trung bình là 80% trong giai đoạn 2006 - 2016. Thuế/GDP của Việt Nam thấp hơn so với các nước thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) nhưng tương đương với các nước thu nhập trung bình thấp từ năm 2014. Tuy nhiên, trong cả giai đoạn 2006 - 2014, thuế/GDP của Việt Nam cao hơn hẳn so với các nước trong ASEAN 5. Cụ thể, từ năm 2014, thuế giá trị gia tăng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các khoản thu với khoảng 24% tổng thu ngân sách. Thuế thu nhập doanh nghiệp đứng thứ hai với mức dưới 20%. Thuế thu nhập cá nhân có tỷ trọng khoảng 4% trong giai đoạn 2006 - 2016. Tổng các loại thuế tài sản có đóng góp rất thấp trong tổng thu ngân sách. Thuế xuất khẩu, nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt có số thu cao hơn thuế thu nhập cá nhân.

Đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường với các mặt hàng xăng dầu của Bộ Tài chính bị dư luận phản ứng
Đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường với các mặt hàng xăng dầu của Bộ Tài chính bị dư luận phản ứng.

Trong khi đó, thu ngân sách không phải thuế ngày càng tăng trong tổng thu ngân sách nhà nước. Tỷ trọng nguồn thu này đã tăng từ mức 18% năm 2006 lên mức 26,7% năm 2016. Nguồn thu này chiếm từ 3,6 – 6,5% GDP. Phí, lệ phí và các nguồn thu thường xuyên khác không phải thuế đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các nguồn thu không phải thuế.

Mặc dù thu nhiều nhưng chi ngân sách luôn luôn vượt quá thu ngân sách. Chi ngân sách vẫn ở mức gần 29% GDP (năm 2016) sau khi giảm từ mức đỉnh điểm là 40% GDP (năm 2009). Trong khi các nhiệm vụ chi của ngân sách ngày càng tăng thì quá trình cơ cấu lại nguồn thu ngân sách, tỷ trọng thuế trực thu lại đang giảm rất nhanh trong tổng thu thuế, nhất là từ sau năm 2011. Tỷ trọng thuế trực thu đã giảm xuống mức 35% trong tổng thu thuế (năm 2016) còn tỷ trọng thuế gián thu đã tăng lên mức gần 65% tổng thu thuế. Tỷ trọng thuế gián thu còn có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới nếu dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2017 được thông qua. Theo các chuyên gia, thuế gián thu mang tính lũy thoái, còn thuế trực thu mang tính lũy tiến. Với sự thay đổi về tỷ trọng thuế gián thu như trên, nhiều ý kiến quan ngại rằng người có thu nhập thấp đang phải trả thuế suất trên thu nhập cao hơn người có thu nhập cao.

Đừng coi như “sự đã rồi”!

Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng, không nên coi việc chi đó như một sự đã rồi, sau đó lại phải loay hoay tìm cách tăng thu để bù chi. Tăng thuế là phương án cuối cùng và được coi là phương án tiêu cực. Vấn đề quan trọng là phải kiểm soát được nguồn chi một cách liên tục và phải kiên trì, đồng thời phải tạo ra tăng trưởng kinh tế, khi đó sẽ đem lại nguồn thu mới và dần dần cân bằng ngân sách.

Nhóm nghiên cứu cho rằng, trước mắt Chính phủ cần thực hiện các biện pháp quyết liệt để thắt chặt chi thường xuyên như các chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại bộ máy, hạn chế chi tiêu cho các tổ chức đoàn thể và thoái vốn khỏi các doanh nghiệp nhà nước. Mặc dù các biện pháp này đã được nêu ra tại nhiều báo cáo và nghiên cứu, nhưng khả năng thực thi vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Đối với cơ cấu thu, phải dịch chuyển sang những nguồn thu bền vững hơn, không lệ thuộc vào những nguồn thu có tính chất không ổn định hoặc một lần.

Với tư cách là một chuyên gia độc lập, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính, Bộ Tài chính Nguyễn Ngọc Tuyến đặt câu hỏi: “Thuế được xem là yếu tố quan trọng đem lại sự phát triển cho mỗi quốc gia, nhưng tại sao trong vài năm trở lại đây, Bộ Tài chính đề xuất tăng các loại thuế đều bị dư luận phản đối mạnh mẽ đến vậy? Trong khi đó, ở các nước, việc tăng thuế và giảm thuế là chuyện rất bình thường. Do đó, chúng ta phải nhìn nhận lại cách thực hiện”. PGS.TS. Vũ Sỹ Cường, đại diện nhóm nghiên cứu thì cho rằng, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình có liên quan đến sự sẵn sàng nộp thuế của người dân. Nói về thuế phải nhìn ở 2 khía cạnh là thu thuế và sử dụng nguồn thu ấy như thế nào. Bản chất của việc thu thuế để đổi lại là cung cấp dịch vụ công, hàng hóa công cộng cho người dân. Nếu cơ quan chức năng giải thích rõ ràng, sử dụng khoản thu công khai, minh bạch thì người dân sẽ sẵn sàng nộp thuế hơn.

Toàn cảnh hội thảo
Toàn cảnh hội thảo.

Tuy nhiên, vấn đề công khai, minh bạch ngành thuế ở nước ta còn rất hạn chế. Thêm vào đó, trách nhiệm giải trình, khả năng để người dân cũng như các tổ chức xã hội tham gia vào việc theo dõi, đánh giá quy trình lập ngân sách vẫn còn ở mức độ rất ít. Mặc dù đã có cơ chế để các tổ chức, đoàn thể xã hội tham gia, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều thách thức vì không có hướng dẫn cụ thể. “Tôi tin rằng, người dân sẵn sàng nộp khoản thu nếu họ biết được khoản thu đó được sử dụng như thế nào? Ra sao? Có hiệu quả hay không?”, ông Cường nói. Như vậy, dư luận không đồng ý với các đề xuất tăng thuế là do người dân chưa thấy được lợi ích từ các khoản chi có nguồn gốc từ thuế do cơ quan nhà nước chưa giải thích, giải trình rõ, hoặc người dân chưa tiếp cận được thông tin và cũng có thể do công khai và minh bạch chưa tốt.

Tuệ An/Đại biểu nhân dân

Tags
Tiêu điểm |

Tin liên quan

Hàng Việt phải chinh phục được người tiêu dùng Việt

14:53 16/01/2019
Theo Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hầu A Lềnh, mục tiêu cuối cùng của Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” là phải thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng để sản phẩm, thương hiệu Việt...

Việt Nam cam kết thực hiện hiệu quả việc kiểm soát nguồn gốc gỗ nguyên liệu

21:42 07/01/2019
Đó là khẳng định chung của phía Việt Nam được cho biết tại buổi gặp gỡ báo chí nhằm chia sẻ các thông tin liên quan đến việc Việt Nam và Liên minh Châu Âu cùng hướng tới phê duyệt Hiệp định chống khai thác gỗ bất hợp pháp và thúc...

Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai và Đà Nẵng - Cần Thơ

22:12 05/01/2019
Nhằm mở rộng, hoàn thiện mạng lưới đường bay nội địa và đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách, Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai từ ngày 15/01/2019 và đường bay Đà Nẵng - Cần Thơ từ ngày 31/01/2019.

Phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia có nền nông nghiệp phát triển nhất

20:09 03/01/2019
Đó là mục tiêu hướng tới của ngành Nông nghiệp được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đưa ra tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết ngành năm 2018 và triển khai kế hoạch năm 2019 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT)...

Hội nghị cộng tác viên phía Nam

09:58 03/01/2019
Hòa chung không khí đón mừng năm mới 2019, ngày 31/12/2018, tại Nhà hàng Thượng Uyển, 27 Nguyễn Oanh, Phường 17, Quận Gò Vấp, TP.HCM, Trung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông đã tổ chức Hội nghị cộng tác viên (CTV) phía Nam năm 2018.

Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2019: Bứt phá bằng cách nào?

22:24 02/01/2019
Năm 2019, Chính phủ xác định phương châm hành động với 12 chữ vàng là “Kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, bứt phá, hiệu quả”. Như vậy, đây là lần đầu tiên, Chính phủ coi “bứt phá” là một chỉ dấu hành động, qua đó...

Kinh tế Việt Nam 2018 - vài nét vui, buồn

22:15 02/01/2019
Công bố của Tổng cục Thống kê về tình hình kinh tế - xã hội cho thấy, tăng trưởng GDP năm nay đạt 7,08%. Mức tăng trưởng này không ngoài mong muốn của Thủ tướng và vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra. Đóng góp vào tăng trưởng GDP cơ bản...

Những con số ấn tượng của ngành nông nghiệp năm 2018

11:01 31/12/2018
Năm 2018, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đạt được những kết quả ấn tượng, thể hiện trên nhiều chỉ tiêu, lĩnh vực. Đây là tiền đề và động lực quan trọng tạo đà cho ngành tiếp tục bứt phá trong năm 2019.

Phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản 10 tỷ USD

20:38 25/12/2018
Năm 2019, ngành thủy sản hướng đến tốc độ tăng giá trị sản xuất đạt 4,25% so với năm 2018; kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 10 tỷ USD.

Tưng bừng chào đón Giáng sinh

17:31 24/12/2018
Những ngày này, nhiều địa phương khu vực phía Nam tưng bừng các hoạt động đón chào Giáng sinh, tạo nên không khí sôi động, ấm cúng không chỉ trong cộng đồng bà con giáo dân mà còn lan tỏa khắp mọi nơi.

Dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga

17:17 24/12/2018
Thủ tướng cho rằng, hợp tác năng lượng, đặc biệt là dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga. Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng tạo mọi điều kiện cho các doanh nghiệp dầu khí của Nga hợp tác đầu tư hiệu quả...

Tác động từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc: Có nên kỳ vọng dịch chuyển FDI?

17:06 24/12/2018
Mặc dù Mỹ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận “đình chiến” trong 90 ngày, song giới phân tích cho rằng sẽ rất khó đoán định tương lai. Trên thực tế, cuộc chiến này đã tác động ít nhiều tới kinh tế Việt Nam. Nhiều ý kiến cho...

Cải cách hành chính là phải loại bỏ lợi ích nhóm, tiêu cực

21:50 21/12/2018
Đó là khẳng định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính (TTHC) của Thủ tướng Chính phủ, tại hội nghị trực tuyến tập huấn nghiệp vụ về thực hiện...

Xây dựng và phát triển trung tâm logistics ở nước ngoài: Giải pháp hữu hiệu thúc đẩy giao thương

21:34 21/12/2018
“Việc xây dựng và phát triển các trung tâm logistics tại nước ngoài là giải pháp hữu hiệu nhằm thúc đẩy giao thương, tăng cường khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp tiếp cận và tham gia trực tiếp vào các chuỗi cung ứng toàn cầu”. Đó...

Thương hiệu quốc gia phải được thị trường quốc tế công nhận

22:25 20/12/2018
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, đã là thương hiệu quốc gia tức là đại diện cho hình ảnh Việt Nam, thì những sản phẩm này phải được thị trường quốc tế công nhận. Nếu không làm được như vậy thì chúng ta khó hội nhập thành...

Kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% trong năm 2019

22:20 20/12/2018
Ủy ban giám sát tài chính quốc gia (NFSC) dự báo, năm 2019, kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% nhưng cần cải cách thể chế và môi trường kinh doanh mạnh mẽ hơn nhằm gia tăng đầu tư tư nhân; tái cơ cấu kinh tế cần phải thực...

Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Thiếu doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt

22:13 20/12/2018
Dù năng lực sản xuất đã được cải thiện nhưng ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam vẫn chưa phát triển như kỳ vọng, còn nhiều khó khăn, hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới. Đặc biệt, Việt Nam còn thiếu các doanh nghiệp đầu...

Chuyến bay đầu tiên của hãng hàng không Qatar Airways đến Đà Nẵng

22:10 19/12/2018
Dự kiến mỗi tuần, hãng hàng không Qatar Airways sẽ khai thác 4 chuyến bay đến thành phố Đà Nẵng bằng máy bay Boeing B787, với 22 ghế hạng thương gia và 232 ghế hạng phổ thông.

Nhà nước cần đóng vai trò là “bà đỡ” để phát triển công nghiệp hỗ trợ

21:55 19/12/2018
Hiện nay, các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước chủ yếu vẫn là linh kiện và chi tiết đơn giản, với hàm lượng công nghệ trung bình và thấp, có giá trị nhỏ trong cơ cấu giá trị sản phẩm…

Việt Nam vô địch!

10:41 16/12/2018
Chảo lửa Mỹ Đình đã trải qua những giây phút nghẹt thở trong hồi hộp để chờ đợi phút giây tuyển Việt Nam đăng quang chức vô địch AFF Cup 2018. Vượt qua Malaysia trong trận chung kết lượt về tại Hà Nội, sau tròn một thập kỷ, các chàng...
Xem nhiểu nhất
Gọi điện SMS Chỉ Đường