Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”
Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”
Trang thông tin điện tử tổng hợp tri thức & công nghệ

Tin tức

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

27-02-2018 08:00:40 PM - 409

Toàn cầu hóa và việc hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng đặt ra yêu cầu các sản phẩm của Việt Nam ngày càng phải nâng cao tiêu chuẩn và nâng cao tính cạnh tranh, nhất là sản phẩm nông nghiệp và sản phẩm thủ công, các doanh nghiệp phải nâng cao trình độ về quản lý, về ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất và quản lý.

Hơn nữa, theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), cả nước hiện có 5.411 làng nghề (1.864 làng nghề truyền thống, 115 nghề truyền thống đã được công nhận) tập trung chủ yếu vào lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ (2.886 làng nghề, chiếm 53,3%), thu hút khoảng 11 triệu lao động phi nông nghiệp. Số lượng hộ và cơ sở ngành nghề ở nông thôn tăng bình quân 8,8% - 9,8%/năm, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân của làng nghề khoảng 15%/năm. Mặt hàng thủ công mỹ nghệ là mặt hàng chủ lực của làng nghề, kim ngạch xuất khẩu đạt tốc độ tăng trưởng trên 12%/năm.

Nâng cao chất lượng cạnh tranh của sản phẩm truyền thống. (Ảnh: HNV)
Nâng cao chất lượng cạnh tranh của sản phẩm truyền thống. (Ảnh: HNV)

Tuy nhiên, theo đánh giá chung phần lớn thị trường tiêu thụ chính của các sản phẩm này vẫn chủ yếu chỉ là nội tỉnh, một số không nhiều sản phẩm được phân phối bên ngoài tỉnh, chỉ có một số ít được xuất khẩu (chủ yếu hàng thủ công, mỹ nghệ),  sản phẩm sản xuất ra còn tồn tại một số hạn chế như: sản xuất ở quy mô nhỏ lẻ; sản xuất thủ công; tổ chức bộ máy quản trị, trình độ lao động còn yếu; thị trường tiêu thụ không ổn định; chưa hoàn thiện về mẫu mã, bao bì, tiêu chuẩn chất lượng....

Bởi thế, việc triển khai chương trình quốc gia “mỗi xã một sản phẩm” được xem là hướng đi đúng, phù hợp với bối cảnh hiện tại.

Hành trình của chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Được biết, kể từ ngày 07/7/2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 66/2006/NĐ-CP về phát triển ngành nghề nông thôn, tính đến hết 2016, cả nước có 48/63 tỉnh, thành phố thực hiện xây dựng các chính sách khuyến khích phát triển ngành nghề nông thôn; 50/63 tỉnh, thành phố phê duyệt và triển khai thực hiện quy hoạch phát triển ngành nghề nông thôn phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; 38/63 tỉnh, thành phố phê duyệt Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề; (Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Hà Nam, Nam Định, Thái Bình, Quảng Nam, Bình Thuận, Đồng Tháp, Tiền Giang,…).

Đáng chú ý, kể từ năm 2008, Bộ NN&PTNT đã triển khai thí điểm Đề án “Mỗi làng một nghề” theo mô hình Mỗi làng một sản phẩm OVOP của Nhật Bản với sự hỗ trợ của JICA tại 8 tỉnh, thành trên cả nước (Điện Biên, Hòa Bình, Quảng Nam, Bắc Ninh, An Giang, Nam Định, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh). Chương trình đã tạo ra một số sản phẩm có triển vọng như Thổ vảm tại bản Na Sang II (xã Núa Ngam, tỉnh Điện Biên), ấp Srây Skốt (xã Văn Giáo, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang), đúc đồng tại xã Đại Bái (huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh), thị trấn Lâm (huyện Ý Yên, Nam Định), điêu khắc đá, gỗ tại các làng ở xã Hiền Giang (Thường Tín, Hà Nội)... tạo ra những sản phẩm sơn mài, chạm khắc gỗ, đá, đúc đồng với mẫu mã cải tiến. Nhiều sản phẩm được chuyên gia nước ngoài đánh giá cao, phục vụ tốt cho nhiều thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời, trở thành nơi thu hút khách du lịch đến tham quan và mua đồ lưu niệm.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Văn phòng điều phối Nông thôn mới Trung ương, quá trình triển khai Nghị định số 66/2006/NĐ-CP và Đề án “Mỗi làng một nghề” còn một số vấn đề hạn chế. Đó là, các chính sách phát triển ngành nghề nông thôn chưa khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế tham gia đồng thời sự phân công trách nhiệm giữa các bộ, ngành và cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương chưa rõ ràng. Thêm vào đó, việc phát triển làng nghề thiếu sự quản lý tập trung, ô nhiễm môi trường tăng cao do sự phát triển nóng của các làng nghề. Đặc biệt, mới chủ yếu tập trung vào nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống tại các làng nghề, chưa thúc đẩy trở thành phong trào có sức ảnh hưởng lan tỏa đến cộng đồng dân cư, đặc biệt là khu vực nông thôn.

Sang năm 2012, Chương trình OCOP (Mỗi xã, phường Một sản phẩm) tại Quảng Ninh đã được khởi xướng và chính thức triển khai từ 2013. So với Đề án Mỗi làng một nghề, Chương trình OCOP Quảng Ninh có sự khác biệt quan trọng là: Lần đầu tiên được triển khai theo cách có hệ thống, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, lấy trọng tâm là Chu trình OCOP thường niên; trung tâm là sản phẩm, không chỉ giới hạn ở thủ công mỹ nghệ mà được mở rộng thành 5 ngành hàng sản phẩm và dịch vụ. Tính đến 2016, toàn tỉnh đã có 198 sản phẩm mới, trong đó có 99 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên (mục tiêu đề ra là phát triển 40 - 60 sản phẩm), tổng doanh số bán hàng trong 03 năm đạt 672.296 triệu đồng (Đề án đề ra 200.000 triệu đồng), đã xây dựng quy hoạch 17 vùng sản xuất tập trung cấp tỉnh và trên 50 vùng sản xuất tập trung cấp huyện, xã, đưa tiềm năng, lợi thế của mỗi địa phương (làng, xã) được đầu tư, khai thác có hệ thống. Kết quả của Chương trình OCOP đã đóng góp tích cực vào xây dựng nông thôn mới và thực hiện cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và thành công bước đầu của tỉnh Quảng Ninh trong việc triển khai chương trình OCOP sau Hội nghị toàn quốc Phát triển Mỗi xã một sản phẩm (tháng 3/2017 tại Quảng Ninh), Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ NN&PTNT chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tham mưu xây dựng Chương trình Mỗi xã một sản phẩm để nhân rộng, triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Sau hơn 6 tháng tích cực thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng triển khai lập Đề án Chương trình OCOP trong xây dựng nông thôn mới gắn với cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp, hiện nay, cả nước đang đồng loạt triển khai lập Đề án Chương trình OCOP, theo thống kê báo cáo của 63 tỉnh, thành phố, hiện nay cả nước có 6.010 doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình (có đăng ký kinh doanh) tổ chức sản xuất  4.823 sản phẩm lợi thế thuộc 06 nhóm sản phẩm, trong đó, nhóm Thực phẩm có 2.584 sản phẩm; nhóm Đồ uống có 1.041 sản phẩm; nhóm Thảo dược có 231 sản phẩm; nhóm Vải và may mặc có 186  sản phẩm; nhóm Lưu niệm - nội thất - trang trí có 580 sản phẩm; nhóm Dịch vụ du lịch nông thôn có 201 sản phẩm. Tuy nhiên, mới có 1.086 sản phẩm có đăng ký/công bố tiêu chuẩn chất lượng, chiếm 22,52% tổng số sản phẩm hiện có; 695 sản phẩm có đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, chiếm 14,4% tổng số sản phẩm hiện có. Trên cơ sở phân tích, đánh giá, cho thấy hầu hết các sản phẩm, dịch vụ trên đều có khả năng, dư địa để phát triển và thương mại hóa nếu được chú trọng đầu tư và được chỉ đạo tổ chức thực hiện cụ thể một cách bài bản, thống nhất, góp phần tạo chuyển biến căn bản trong phát triển kinh tế nông thôn để nâng cao thu nhập người dân một cách bền vững.

Đồng bộ giải pháp, nhân rộng hiệu quả chương trình trong thời gian tới

Với tinh thần, chủ trương "quốc gia khởi nghiệp" theo phát động của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, với chỉ tiêu 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2020, cần có sự hưởng ứng của cộng đồng ở cả thành thị và nông thôn. Theo đó, cần có sự tổ chức khoa học và sự chỉ đạo, hỗ trợ, dẫn dắt của Nhà nước để nông dân đứng trong tổ chức kinh tế của chính họ (là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các Hợp tác xã), từ đó thực sự làm chủ, phát huy sự chủ động, sáng tạo trong phát triển kinh tế từ những lợi thế của mỗi địa phương trong cả nước.

Dựa trên kinh nghiệm triển khai OVOP Nhật Bản và áp dụng ở các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là Chương trình OTOP của Chính phủ Thái Lan và bài học triển khai một cách có hệ thống của tỉnh Quảng Ninh, theo kiến nghị của Văn phòng điều phối quốc gia Nông thôn mới Trung ương, việc triển khai OCOP ở Việt Nam cần có tổ chức thực hiện là một Chương trình kinh tế nông nghiệp nông thôn, trong đó, Nhà nước kiến tạo  nhằm tạo nền tảng, động lực phát triển kinh tế - xã hội tại cộng đồng thông qua Chương trình OCOP với trung tâm/đối tượng phục vụ là các tổ chức kinh tế của cộng đồng: Việc triển khai Chương trình OCOP cần có sự lãnh đạo thực sự của các cấp ủy Đảng, chính quyền, từ Tung ương đến cơ sở, từ đó huy động sự tham gia của các ngành, bao gồm: Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, Khoa học - Công nghệ, Y tế, Công - Thương, Kế hoạch - Đầu Tư, Văn hóa - Thông tin, Thể thao - Du lịch, và các tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, gồm Liên minh HTX Việt Nam, Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội Nông dân Việt Nam.

Trọng tâm của Chương trình là sản phẩm, bao gồm nghiên cứu phát triển, hoàn thiện sản phẩm, xây dựng mẫu mã, tiêu chuẩn chất lượng, tổ chức sản xuất và xúc tiến thương mại. Sản phẩm bao gồm cả sản phẩm hàng hóa và sản phẩm dịch vụ. Kết quả phát triển và thương mại hóa sản phẩm phải được đánh giá hằng năm, từ đó phân hạng để hỗ trợ xúc tiến thương mại và/hoặc cải tiến sản phẩm.

Chương trình gồm nhiều hợp phần, trong đó các hợp phần quan trọng là hình thành và tái cơ cấu các tổ chức kinh tế tại cộng đồng, dưới dạng HTX và doanh nghiệp; nghiên cứu và phát triển sản phẩm; xúc tiến thương mại và đào tạo nguồn nhân lực tại cộng đồng tham gia OCOP. Các nội dung này nhìn chung đều mới mẻ trong lĩnh vực phát triển nông thôn ở Việt Nam. Bởi vậy, cần thiết phải tổ chức đào tạo, huấn luyện cho đội ngũ cán bộ OCOP từ trung ương đến cơ sở.

Đặc biệt, chương trình OCOP cần được thiết kế vào triển khai theo hướng tuân thủ 3 nguyên tắc của OVOP toàn cầu, bao gồm:

Thứ nhất, địa phương hướng đến toàn cầu theo hướng các sản phẩm cần được thiết kế mới hoặc cải tiến phù hợp thị hiếu của người tiêu dùng ở thị trường đích, bao gồm cả xuất khẩu tại chỗ, thông qua các địa điểm du lịch và xuất khẩu qua biên giới.

Thứ hai, độc lập và sáng tạo, tạo môi trường cho nông dân có cách hành động phù hợp trong lựa chọn sản phẩm của địa phương mình và tổ chức sản xuất chúng một cách hiệu quả nhất.

Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là lớp trẻ, là chìa khoá quan trọng để phát triển nông thôn. Khi lớp trẻ địa phương có động lực, được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết, thì việc phát triển nông thôn của khu vực đó sẽ đem lại hiệu quả.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng đã từng đề nghị việc phát triển sản phẩm, ngành nghề mỗi xã, mỗi phường trước hết là phải bảo tồn và phát huy được giá trị văn hóa truyền thống có thương hiệu, có sức cạnh tranh trên thị trường. Theo đó, các Bộ, ngành, địa phương cùng các doanh nghiệp cần phải xây dựng cơ chế, chính sách để hỗ trợ, phát triển. Đồng thời trên cơ sở quy hoạch cần xây dựng kế hoạch thực hiện, trong đó phải nêu rõ các nguồn lực đáp ứng như vốn, lao động, khoa học công nghệ để từ đó đề xuất các giải pháp để thực hiện, vấn đề này yêu cầu các địa phương phải làm.

Thiết nghĩ, việc nhân rộng mô hình này là cách làm thiết thực để các sản phẩm chủ lực của địa phương có chỗ đứng trong thị trường không chỉ nội địa mà cả xuất khẩu./.

HA.NV/Đảng Cộng sản Việt Nam

Tags
Hội nhập |

Tin liên quan

Việt Nam cam kết thực hiện hiệu quả việc kiểm soát nguồn gốc gỗ nguyên liệu

21:42 07/01/2019
Đó là khẳng định chung của phía Việt Nam được cho biết tại buổi gặp gỡ báo chí nhằm chia sẻ các thông tin liên quan đến việc Việt Nam và Liên minh Châu Âu cùng hướng tới phê duyệt Hiệp định chống khai thác gỗ bất hợp pháp và thúc...

Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai và Đà Nẵng - Cần Thơ

22:12 05/01/2019
Nhằm mở rộng, hoàn thiện mạng lưới đường bay nội địa và đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách, Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai từ ngày 15/01/2019 và đường bay Đà Nẵng - Cần Thơ từ ngày 31/01/2019.

Phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia có nền nông nghiệp phát triển nhất

20:09 03/01/2019
Đó là mục tiêu hướng tới của ngành Nông nghiệp được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đưa ra tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết ngành năm 2018 và triển khai kế hoạch năm 2019 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT)...

Hội nghị cộng tác viên phía Nam

09:58 03/01/2019
Hòa chung không khí đón mừng năm mới 2019, ngày 31/12/2018, tại Nhà hàng Thượng Uyển, 27 Nguyễn Oanh, Phường 17, Quận Gò Vấp, TP.HCM, Trung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông đã tổ chức Hội nghị cộng tác viên (CTV) phía Nam năm 2018.

Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2019: Bứt phá bằng cách nào?

22:24 02/01/2019
Năm 2019, Chính phủ xác định phương châm hành động với 12 chữ vàng là “Kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, bứt phá, hiệu quả”. Như vậy, đây là lần đầu tiên, Chính phủ coi “bứt phá” là một chỉ dấu hành động, qua đó...

Kinh tế Việt Nam 2018 - vài nét vui, buồn

22:15 02/01/2019
Công bố của Tổng cục Thống kê về tình hình kinh tế - xã hội cho thấy, tăng trưởng GDP năm nay đạt 7,08%. Mức tăng trưởng này không ngoài mong muốn của Thủ tướng và vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra. Đóng góp vào tăng trưởng GDP cơ bản...

Những con số ấn tượng của ngành nông nghiệp năm 2018

11:01 31/12/2018
Năm 2018, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đạt được những kết quả ấn tượng, thể hiện trên nhiều chỉ tiêu, lĩnh vực. Đây là tiền đề và động lực quan trọng tạo đà cho ngành tiếp tục bứt phá trong năm 2019.

Phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản 10 tỷ USD

20:38 25/12/2018
Năm 2019, ngành thủy sản hướng đến tốc độ tăng giá trị sản xuất đạt 4,25% so với năm 2018; kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 10 tỷ USD.

Tưng bừng chào đón Giáng sinh

17:31 24/12/2018
Những ngày này, nhiều địa phương khu vực phía Nam tưng bừng các hoạt động đón chào Giáng sinh, tạo nên không khí sôi động, ấm cúng không chỉ trong cộng đồng bà con giáo dân mà còn lan tỏa khắp mọi nơi.

Dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga

17:17 24/12/2018
Thủ tướng cho rằng, hợp tác năng lượng, đặc biệt là dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga. Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng tạo mọi điều kiện cho các doanh nghiệp dầu khí của Nga hợp tác đầu tư hiệu quả...

Tác động từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc: Có nên kỳ vọng dịch chuyển FDI?

17:06 24/12/2018
Mặc dù Mỹ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận “đình chiến” trong 90 ngày, song giới phân tích cho rằng sẽ rất khó đoán định tương lai. Trên thực tế, cuộc chiến này đã tác động ít nhiều tới kinh tế Việt Nam. Nhiều ý kiến cho...

Cải cách hành chính là phải loại bỏ lợi ích nhóm, tiêu cực

21:50 21/12/2018
Đó là khẳng định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính (TTHC) của Thủ tướng Chính phủ, tại hội nghị trực tuyến tập huấn nghiệp vụ về thực hiện...

Xây dựng và phát triển trung tâm logistics ở nước ngoài: Giải pháp hữu hiệu thúc đẩy giao thương

21:34 21/12/2018
“Việc xây dựng và phát triển các trung tâm logistics tại nước ngoài là giải pháp hữu hiệu nhằm thúc đẩy giao thương, tăng cường khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp tiếp cận và tham gia trực tiếp vào các chuỗi cung ứng toàn cầu”. Đó...

Thương hiệu quốc gia phải được thị trường quốc tế công nhận

22:25 20/12/2018
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, đã là thương hiệu quốc gia tức là đại diện cho hình ảnh Việt Nam, thì những sản phẩm này phải được thị trường quốc tế công nhận. Nếu không làm được như vậy thì chúng ta khó hội nhập thành...

Kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% trong năm 2019

22:20 20/12/2018
Ủy ban giám sát tài chính quốc gia (NFSC) dự báo, năm 2019, kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% nhưng cần cải cách thể chế và môi trường kinh doanh mạnh mẽ hơn nhằm gia tăng đầu tư tư nhân; tái cơ cấu kinh tế cần phải thực...

Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Thiếu doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt

22:13 20/12/2018
Dù năng lực sản xuất đã được cải thiện nhưng ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam vẫn chưa phát triển như kỳ vọng, còn nhiều khó khăn, hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới. Đặc biệt, Việt Nam còn thiếu các doanh nghiệp đầu...

Chuyến bay đầu tiên của hãng hàng không Qatar Airways đến Đà Nẵng

22:10 19/12/2018
Dự kiến mỗi tuần, hãng hàng không Qatar Airways sẽ khai thác 4 chuyến bay đến thành phố Đà Nẵng bằng máy bay Boeing B787, với 22 ghế hạng thương gia và 232 ghế hạng phổ thông.

Nhà nước cần đóng vai trò là “bà đỡ” để phát triển công nghiệp hỗ trợ

21:55 19/12/2018
Hiện nay, các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước chủ yếu vẫn là linh kiện và chi tiết đơn giản, với hàm lượng công nghệ trung bình và thấp, có giá trị nhỏ trong cơ cấu giá trị sản phẩm…

Việt Nam vô địch!

10:41 16/12/2018
Chảo lửa Mỹ Đình đã trải qua những giây phút nghẹt thở trong hồi hộp để chờ đợi phút giây tuyển Việt Nam đăng quang chức vô địch AFF Cup 2018. Vượt qua Malaysia trong trận chung kết lượt về tại Hà Nội, sau tròn một thập kỷ, các chàng...

Logistics Việt Nam: Chưa tận dụng hết tiềm năng

22:22 15/12/2018
Ngành logistics Việt Nam chưa thể tận dụng hết tiềm năng để chiếm lĩnh thị trường, chuyển mình bứt phá trong thời kỳ mới do cơ sở hạ tầng yếu, thiếu nhân lực có chuyên môn cao được đào tạo bài bản. Đó là nhận định của các chuyên...
Xem nhiểu nhất
Gọi điện SMS Chỉ Đường