Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”
Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”
Trang thông tin điện tử tổng hợp tri thức & công nghệ

Tin tức

Nhân rộng chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

27-02-2018 08:00:40 PM - 386

Toàn cầu hóa và việc hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng đặt ra yêu cầu các sản phẩm của Việt Nam ngày càng phải nâng cao tiêu chuẩn và nâng cao tính cạnh tranh, nhất là sản phẩm nông nghiệp và sản phẩm thủ công, các doanh nghiệp phải nâng cao trình độ về quản lý, về ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất và quản lý.

Hơn nữa, theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), cả nước hiện có 5.411 làng nghề (1.864 làng nghề truyền thống, 115 nghề truyền thống đã được công nhận) tập trung chủ yếu vào lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ (2.886 làng nghề, chiếm 53,3%), thu hút khoảng 11 triệu lao động phi nông nghiệp. Số lượng hộ và cơ sở ngành nghề ở nông thôn tăng bình quân 8,8% - 9,8%/năm, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân của làng nghề khoảng 15%/năm. Mặt hàng thủ công mỹ nghệ là mặt hàng chủ lực của làng nghề, kim ngạch xuất khẩu đạt tốc độ tăng trưởng trên 12%/năm.

Nâng cao chất lượng cạnh tranh của sản phẩm truyền thống. (Ảnh: HNV)
Nâng cao chất lượng cạnh tranh của sản phẩm truyền thống. (Ảnh: HNV)

Tuy nhiên, theo đánh giá chung phần lớn thị trường tiêu thụ chính của các sản phẩm này vẫn chủ yếu chỉ là nội tỉnh, một số không nhiều sản phẩm được phân phối bên ngoài tỉnh, chỉ có một số ít được xuất khẩu (chủ yếu hàng thủ công, mỹ nghệ),  sản phẩm sản xuất ra còn tồn tại một số hạn chế như: sản xuất ở quy mô nhỏ lẻ; sản xuất thủ công; tổ chức bộ máy quản trị, trình độ lao động còn yếu; thị trường tiêu thụ không ổn định; chưa hoàn thiện về mẫu mã, bao bì, tiêu chuẩn chất lượng....

Bởi thế, việc triển khai chương trình quốc gia “mỗi xã một sản phẩm” được xem là hướng đi đúng, phù hợp với bối cảnh hiện tại.

Hành trình của chương trình quốc gia “Mỗi xã một sản phẩm”

Được biết, kể từ ngày 07/7/2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 66/2006/NĐ-CP về phát triển ngành nghề nông thôn, tính đến hết 2016, cả nước có 48/63 tỉnh, thành phố thực hiện xây dựng các chính sách khuyến khích phát triển ngành nghề nông thôn; 50/63 tỉnh, thành phố phê duyệt và triển khai thực hiện quy hoạch phát triển ngành nghề nông thôn phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; 38/63 tỉnh, thành phố phê duyệt Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề; (Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương, Hà Nam, Nam Định, Thái Bình, Quảng Nam, Bình Thuận, Đồng Tháp, Tiền Giang,…).

Đáng chú ý, kể từ năm 2008, Bộ NN&PTNT đã triển khai thí điểm Đề án “Mỗi làng một nghề” theo mô hình Mỗi làng một sản phẩm OVOP của Nhật Bản với sự hỗ trợ của JICA tại 8 tỉnh, thành trên cả nước (Điện Biên, Hòa Bình, Quảng Nam, Bắc Ninh, An Giang, Nam Định, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh). Chương trình đã tạo ra một số sản phẩm có triển vọng như Thổ vảm tại bản Na Sang II (xã Núa Ngam, tỉnh Điện Biên), ấp Srây Skốt (xã Văn Giáo, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang), đúc đồng tại xã Đại Bái (huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh), thị trấn Lâm (huyện Ý Yên, Nam Định), điêu khắc đá, gỗ tại các làng ở xã Hiền Giang (Thường Tín, Hà Nội)... tạo ra những sản phẩm sơn mài, chạm khắc gỗ, đá, đúc đồng với mẫu mã cải tiến. Nhiều sản phẩm được chuyên gia nước ngoài đánh giá cao, phục vụ tốt cho nhiều thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời, trở thành nơi thu hút khách du lịch đến tham quan và mua đồ lưu niệm.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Văn phòng điều phối Nông thôn mới Trung ương, quá trình triển khai Nghị định số 66/2006/NĐ-CP và Đề án “Mỗi làng một nghề” còn một số vấn đề hạn chế. Đó là, các chính sách phát triển ngành nghề nông thôn chưa khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế tham gia đồng thời sự phân công trách nhiệm giữa các bộ, ngành và cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương chưa rõ ràng. Thêm vào đó, việc phát triển làng nghề thiếu sự quản lý tập trung, ô nhiễm môi trường tăng cao do sự phát triển nóng của các làng nghề. Đặc biệt, mới chủ yếu tập trung vào nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống tại các làng nghề, chưa thúc đẩy trở thành phong trào có sức ảnh hưởng lan tỏa đến cộng đồng dân cư, đặc biệt là khu vực nông thôn.

Sang năm 2012, Chương trình OCOP (Mỗi xã, phường Một sản phẩm) tại Quảng Ninh đã được khởi xướng và chính thức triển khai từ 2013. So với Đề án Mỗi làng một nghề, Chương trình OCOP Quảng Ninh có sự khác biệt quan trọng là: Lần đầu tiên được triển khai theo cách có hệ thống, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, lấy trọng tâm là Chu trình OCOP thường niên; trung tâm là sản phẩm, không chỉ giới hạn ở thủ công mỹ nghệ mà được mở rộng thành 5 ngành hàng sản phẩm và dịch vụ. Tính đến 2016, toàn tỉnh đã có 198 sản phẩm mới, trong đó có 99 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên (mục tiêu đề ra là phát triển 40 - 60 sản phẩm), tổng doanh số bán hàng trong 03 năm đạt 672.296 triệu đồng (Đề án đề ra 200.000 triệu đồng), đã xây dựng quy hoạch 17 vùng sản xuất tập trung cấp tỉnh và trên 50 vùng sản xuất tập trung cấp huyện, xã, đưa tiềm năng, lợi thế của mỗi địa phương (làng, xã) được đầu tư, khai thác có hệ thống. Kết quả của Chương trình OCOP đã đóng góp tích cực vào xây dựng nông thôn mới và thực hiện cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và thành công bước đầu của tỉnh Quảng Ninh trong việc triển khai chương trình OCOP sau Hội nghị toàn quốc Phát triển Mỗi xã một sản phẩm (tháng 3/2017 tại Quảng Ninh), Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ NN&PTNT chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan tham mưu xây dựng Chương trình Mỗi xã một sản phẩm để nhân rộng, triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Sau hơn 6 tháng tích cực thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng triển khai lập Đề án Chương trình OCOP trong xây dựng nông thôn mới gắn với cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp, hiện nay, cả nước đang đồng loạt triển khai lập Đề án Chương trình OCOP, theo thống kê báo cáo của 63 tỉnh, thành phố, hiện nay cả nước có 6.010 doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình (có đăng ký kinh doanh) tổ chức sản xuất  4.823 sản phẩm lợi thế thuộc 06 nhóm sản phẩm, trong đó, nhóm Thực phẩm có 2.584 sản phẩm; nhóm Đồ uống có 1.041 sản phẩm; nhóm Thảo dược có 231 sản phẩm; nhóm Vải và may mặc có 186  sản phẩm; nhóm Lưu niệm - nội thất - trang trí có 580 sản phẩm; nhóm Dịch vụ du lịch nông thôn có 201 sản phẩm. Tuy nhiên, mới có 1.086 sản phẩm có đăng ký/công bố tiêu chuẩn chất lượng, chiếm 22,52% tổng số sản phẩm hiện có; 695 sản phẩm có đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, chiếm 14,4% tổng số sản phẩm hiện có. Trên cơ sở phân tích, đánh giá, cho thấy hầu hết các sản phẩm, dịch vụ trên đều có khả năng, dư địa để phát triển và thương mại hóa nếu được chú trọng đầu tư và được chỉ đạo tổ chức thực hiện cụ thể một cách bài bản, thống nhất, góp phần tạo chuyển biến căn bản trong phát triển kinh tế nông thôn để nâng cao thu nhập người dân một cách bền vững.

Đồng bộ giải pháp, nhân rộng hiệu quả chương trình trong thời gian tới

Với tinh thần, chủ trương "quốc gia khởi nghiệp" theo phát động của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, với chỉ tiêu 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2020, cần có sự hưởng ứng của cộng đồng ở cả thành thị và nông thôn. Theo đó, cần có sự tổ chức khoa học và sự chỉ đạo, hỗ trợ, dẫn dắt của Nhà nước để nông dân đứng trong tổ chức kinh tế của chính họ (là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, các Hợp tác xã), từ đó thực sự làm chủ, phát huy sự chủ động, sáng tạo trong phát triển kinh tế từ những lợi thế của mỗi địa phương trong cả nước.

Dựa trên kinh nghiệm triển khai OVOP Nhật Bản và áp dụng ở các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là Chương trình OTOP của Chính phủ Thái Lan và bài học triển khai một cách có hệ thống của tỉnh Quảng Ninh, theo kiến nghị của Văn phòng điều phối quốc gia Nông thôn mới Trung ương, việc triển khai OCOP ở Việt Nam cần có tổ chức thực hiện là một Chương trình kinh tế nông nghiệp nông thôn, trong đó, Nhà nước kiến tạo  nhằm tạo nền tảng, động lực phát triển kinh tế - xã hội tại cộng đồng thông qua Chương trình OCOP với trung tâm/đối tượng phục vụ là các tổ chức kinh tế của cộng đồng: Việc triển khai Chương trình OCOP cần có sự lãnh đạo thực sự của các cấp ủy Đảng, chính quyền, từ Tung ương đến cơ sở, từ đó huy động sự tham gia của các ngành, bao gồm: Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, Khoa học - Công nghệ, Y tế, Công - Thương, Kế hoạch - Đầu Tư, Văn hóa - Thông tin, Thể thao - Du lịch, và các tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, gồm Liên minh HTX Việt Nam, Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội Nông dân Việt Nam.

Trọng tâm của Chương trình là sản phẩm, bao gồm nghiên cứu phát triển, hoàn thiện sản phẩm, xây dựng mẫu mã, tiêu chuẩn chất lượng, tổ chức sản xuất và xúc tiến thương mại. Sản phẩm bao gồm cả sản phẩm hàng hóa và sản phẩm dịch vụ. Kết quả phát triển và thương mại hóa sản phẩm phải được đánh giá hằng năm, từ đó phân hạng để hỗ trợ xúc tiến thương mại và/hoặc cải tiến sản phẩm.

Chương trình gồm nhiều hợp phần, trong đó các hợp phần quan trọng là hình thành và tái cơ cấu các tổ chức kinh tế tại cộng đồng, dưới dạng HTX và doanh nghiệp; nghiên cứu và phát triển sản phẩm; xúc tiến thương mại và đào tạo nguồn nhân lực tại cộng đồng tham gia OCOP. Các nội dung này nhìn chung đều mới mẻ trong lĩnh vực phát triển nông thôn ở Việt Nam. Bởi vậy, cần thiết phải tổ chức đào tạo, huấn luyện cho đội ngũ cán bộ OCOP từ trung ương đến cơ sở.

Đặc biệt, chương trình OCOP cần được thiết kế vào triển khai theo hướng tuân thủ 3 nguyên tắc của OVOP toàn cầu, bao gồm:

Thứ nhất, địa phương hướng đến toàn cầu theo hướng các sản phẩm cần được thiết kế mới hoặc cải tiến phù hợp thị hiếu của người tiêu dùng ở thị trường đích, bao gồm cả xuất khẩu tại chỗ, thông qua các địa điểm du lịch và xuất khẩu qua biên giới.

Thứ hai, độc lập và sáng tạo, tạo môi trường cho nông dân có cách hành động phù hợp trong lựa chọn sản phẩm của địa phương mình và tổ chức sản xuất chúng một cách hiệu quả nhất.

Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là lớp trẻ, là chìa khoá quan trọng để phát triển nông thôn. Khi lớp trẻ địa phương có động lực, được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết, thì việc phát triển nông thôn của khu vực đó sẽ đem lại hiệu quả.

Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng đã từng đề nghị việc phát triển sản phẩm, ngành nghề mỗi xã, mỗi phường trước hết là phải bảo tồn và phát huy được giá trị văn hóa truyền thống có thương hiệu, có sức cạnh tranh trên thị trường. Theo đó, các Bộ, ngành, địa phương cùng các doanh nghiệp cần phải xây dựng cơ chế, chính sách để hỗ trợ, phát triển. Đồng thời trên cơ sở quy hoạch cần xây dựng kế hoạch thực hiện, trong đó phải nêu rõ các nguồn lực đáp ứng như vốn, lao động, khoa học công nghệ để từ đó đề xuất các giải pháp để thực hiện, vấn đề này yêu cầu các địa phương phải làm.

Thiết nghĩ, việc nhân rộng mô hình này là cách làm thiết thực để các sản phẩm chủ lực của địa phương có chỗ đứng trong thị trường không chỉ nội địa mà cả xuất khẩu./.

HA.NV/Đảng Cộng sản Việt Nam

Tags
Hội nhập |

Tin liên quan

Đô thị thông minh: Giúp chính quyền phục vụ tốt hơn

12:04 17/11/2018
Đô thị thông minh là công cụ giúp chính quyền vượt qua một số thách thức trong quá trình phát triển. Ở nước ta, một số địa phương đang chủ động xây dựng các đề án phát triển đô thị thông minh, tuy nhiên trong thực hiện còn khá lúng...

Quảng bá hàng thủy sản Việt Nam tại Ấn Độ

19:51 14/11/2018
Các doanh nghiệp Việt Nam tham gia quảng bá hàng thủy sản tại Hội chợ quốc tế hàng tiêu dùng (IITF) lần thứ 38 tại Ấn Độ là một trong những hoạt động xúc tiến thương mại quan trọng, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế - thương...

Doanh nghiệp Đức kỳ vọng về kinh tế Việt Nam

22:30 13/11/2018
Báo cáo của doanh nghiệp Đức nhận định, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng. Việc kết thúc đàm phán với EU về Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Việt Nam đã tạo đà phát triển kinh tế ở Việt Nam.

Tận dụng cơ hội từ CPTPP: Đẩy mạnh cải cách thể chế

19:49 12/11/2018
Trong bối cảnh kinh tế hội nhập, những cơ hội từ CPTPP càng quý giá... Các cam kết tiêu chuẩn cao của nền thương mại hiện đại sẽ là động lực và áp lực để đẩy nhanh tiến trình cải cách, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường,...

Áp dụng tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ

13:22 07/11/2018
Những năm gần đây, nông nghiệp hữu cơ trở thành vấn đề thời sự trong sản xuất nông nghiệp. Người người, nhà nhà làm nông nghiệp hữu cơ. Tuy nhiên, làm nông nghiệp sạch thì dễ nhưng để làm được nông nghiệp hữu cơ lại không đơn...

TP. Hồ Chí Minh kêu gọi đấu thầu xử lý rác: Doanh nghiệp khó đáp ứng tiêu chí

13:18 07/11/2018
Thực hiện chủ trương giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tăng nguồn điện sạch cho thành phố, TP. Hồ Chí Minh đang kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước đủ năng lực tham gia đấu thầu xử lý rác, cùng chung tay giảm thiểu ô nhiễm môi...

Giải pháp nào tháo gỡ cho dự án cao tốc BOT Trung Lương - Mỹ Thuận?

20:25 04/11/2018
Chấm dứt hợp đồng BOT với nhà đầu tư hoặc chấp thuận tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong huy động vốn để nhà đầu tư tiếp tục thực hiện dự án cao tốc BOT Trung Lương - Mỹ Thuận. Đó là 2 phương án được Bộ Tài chính và Bộ Giao...

Giải pháp nào xóa bỏ nạn “nhũng nhiễu”, “bôi trơn”?

10:40 29/10/2018
Có thể nói, “tham nhũng vặt” đã trở thành vấn đề bức xúc của xã hội. Nó xuất hiện ở hầu hết lĩnh vực của đời sống. Đặc biệt người dân, doanh nghiệp khi muốn thực hiện thủ tục hành chính nhanh gọn thì cần “biết ý”, có...

Tấp nập mua bán ngoại tệ “chợ đen”: Buông lỏng quản lý?

10:34 29/10/2018
Thị trường “chợ đen” ngoại tệ vẫn hoạt động tấp nập, dù Ngân hàng Nhà nước đã quy định cụ thể các tổ chức được phép thu đổi ngoại tệ. Vậy đâu là nguyên nhân của tình trạng này? Có hay không sự buông lỏng quản lý của...

Định hướng sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế

20:37 23/10/2018
Quá trình triển khai Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) thời gian qua đã phát sinh một số hạn chế, bất cập. Trong đó, các văn bản hướng dẫn còn thiếu cụ thể, thiếu đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật khác, gây ra những khó khăn, vướng...

Ngày làm việc thứ hai, Kỳ họp thứ Sáu, QH Khóa XIV: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được bầu giữ chức Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

20:30 23/10/2018
Chiều 23/10, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Quốc hội họp tại Hội trường, thảo luận về công tác nhân sự.

Giá xăng E5 giảm từ 15 giờ chiều nay (22/10)

19:28 22/10/2018
Liên Bộ Tài chính - Công Thương vừa phát đi thông báo về việc điều hành giá xăng dầu vào 15h chiều 22/10. Theo đó, giá xăng E5 sẽ giảm nhẹ 224 đồng/lít; xăng RON95 giảm 144 đồng/lít; các mặt hàng dầu diesel 0.05S, dầu hỏa và dầu mazut...

Trình Chính phủ phương án cắt giảm trên 70% điều kiện đầu tư kinh doanh

10:17 18/10/2018
Bộ Công Thương đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa và chuyển hậu kiểm 202/561 điều kiện thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ (tương đương với 36%). Như vậy, với việc cắt giảm, đơn giản hóa lần 1 tại Nghị định 08/2018/NĐ-CP là...

Lúa mỳ nhập khẩu lẫn cỏ kế đồng: Tạm thời chưa bắt buộc tái xuất

10:08 18/10/2018
Sau khi cơ quan kiểm dịch phát hiện 1,6 triệu tấn lúa mỳ nhập khẩu lẫn cỏ kế đồng trong gần 4 triệu tấn lúa mỳ đã nhập khẩu từ tháng 5/2018 đến nay, sáng 17/10, Cục Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ NN...

Cải cách thể chế quyết định tăng trưởng dài hạn

10:02 18/10/2018
“Điều chúng tôi lo ngại là lấy lý do bối cảnh bất định phải ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát để làm chậm quá trình cải cách. Đồng ý điều đó là quan trọng, nhưng không thể dừng quá trình cải cách được, bởi đây là...

Vietnam Airlines và Jetstar Pacific được xếp hạng cao nhất về an toàn hàng không

14:53 17/10/2018
Vietnam Airlines và Jetstar Pacific đã được xếp hạng tuyệt đối 7/7 sao về an toàn hàng không bởi AirlineRatings - website uy tín thế giới chuyên đánh giá về mức độ an toàn và chất lượng dịch vụ của hơn 435 hãng hàng không toàn cầu.

Nhiều tiềm năng phát triển kinh tế chia sẻ

08:32 16/10/2018
Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế chia sẻ. Tuy nhiên, vì là lĩnh vực mới nên nhận thức cũng như hành lang pháp lý chưa rõ ràng. Muốn phát triển mô hình này, trước tiên phải thống nhất về nhận thức cũng như phải biết...

Quý 3/2018: Thị trường ngoại hối biến động mạnh, thanh khoản hệ thống eo hẹp

19:11 14/10/2018
Theo Nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), thị trường ngoại hối biến động mạnh. Việc Fed tăng lãi suất lần thứ ba trong quý 3/2018 cùng với những diễn biến căng thẳng thương mại Mỹ-Trung đã đẩy giá trị đồng...

Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương

19:06 14/10/2018
Hoạt động của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lần này đồng thời truyền tải thông điệp Việt Nam hội nhập quốc tế sâu rộng, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, đóng góp xây dựng, định hình các thể chế đa phương, tham gia hiệu...

Công bố bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển doanh nghiệp: Nền tảng nâng cao “sức khỏe” kinh tế

19:00 14/10/2018
Sáng 13/10, Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp phối hợp Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức công bố Bộ chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển doanh nghiệp cả nước và các địa...
Xem nhiểu nhất
Gọi điện SMS Chỉ Đường