Cần có biện pháp hữu hiệu nhằm tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên

Cần có biện pháp hữu hiệu nhằm tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên

Cần có biện pháp hữu hiệu nhằm tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên

Cần có biện pháp hữu hiệu nhằm tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên

Cần có biện pháp hữu hiệu nhằm tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên
Cần có biện pháp hữu hiệu nhằm tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên
Trang thông tin điện tử tổng hợp tri thức & công nghệ

Tin tức

Cần có biện pháp hữu hiệu nhằm tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên

19-07-2018 05:32:07 PM - 342

Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc nhấn mạnh: Chuyển giá thông qua các hình thức giao dịch thương mại khác là hình thức phổ biến nhất hiện nay về chuyển giá. Cần có biện pháp hữu hiệu để tăng thu cho ngân sách, tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên.

Ở Việt Nam, cách đây khoảng chục năm, “chuyển giá” vẫn là một khái niệm mới lạ, thì hiện nay, nó đã xảy ra không chỉ ở các doanh nghiệp FDI mà còn ở cả các doanh nghiệp trong nước. 

Đây là thông tin được Tổng Kiểm toán nhà nước Hồ Đức Phớc nhấn mạnh tại Hội thảo quốc tế “Chuyển giá - Những vấn đề trong công tác quản lý hiện nay” do Kiểm toán Nhà nước (KTNN) và Hiệp hội Kế toán Công chứng Vương quốc Anh (ACCA) phối hợp tổ chức ngày 19/7.

Chuyển giá dưới hình thức nào?

Tổng KTNN Hồ Đức Phớc chỉ rõ, các hình thức chuyển giá phổ biến hiện nay mà các doanh nghiệp thường sử dụng gồm: Chuyển giá vào giá trị tài sản đầu tư, tức là thống nhất đưa giá tài sản góp vốn cao hơn giá thị trường nhằm giảm bớt nghĩa vụ nộp thuế trong tương lai; Chuyển giá ẩn trong thu nhập; Chuyển giá đa chiều; Chuyển giá thông qua các hình thức giao dịch thương mại khác.

Trong đó, ông nhấn mạnh: “Chuyển giá thông qua các hình thức giao dịch thương mại khác là hình thức phổ biến nhất hiện nay về chuyển giá. Cần có biện pháp hữu hiệu để tăng thu cho ngân sách, tránh thất thoát thuế do hành vi chuyển giá gây nên”.

Toàn cảnh Hội thảo.
Toàn cảnh Hội thảo. 

Theo ông Hồ Đức Phớc, chuyển giá không những là một hình thức gây thất thu ngân sách lớn mà còn làm méo mó môi trường kinh doanh, tạo ra sự cạnh tranh bất bình đẳng giữa các chủ thể kinh tế và chứa đựng nhiều rủi ro khác.

Trong tham luận gửi tới Hội thảo, ông Nguyễn Anh Tuấn, Kiểm toán trưởng, KTNN Chuyên ngành VI phân tích rõ thực trạng chuyển giá ở Việt Nam thời gian qua. Trong đó, đối với các công ty FDI, theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, khu vực FDI hiện chưa tạo được sức lan tỏa, mức độ động viên vào ngân sách nhà nước còn thấp, kèm theo đó là các doanh nghiệp FDI luôn báo lỗ và có dấu hiệu lạm dụng chính sách giá chuyển giao nội bộ để chuyển giá quốc tế. Với việc báo cáo lỗ như vậy, đa phần các doanh nghiệp này không phải đóng thuế; bên cạnh đó, lợi dụng những kẽ hở trong những quy định dành cho doanh nghiệp FDI để đề nghị hoàn thuế… Điều này đồng nghĩa với việc ngân sách sẽ mất một khoản thu không nhỏ.

Ngoài ra, qua khảo sát tại một số địa phương, các doanh nghiệp FDI kinh doanh thua lỗ thường tập trung vào các ngành nghề: Gia công may mặc; da giày; sản xuất, kinh doanh chè xuất khẩu; công nghiệp chế biến…

Đặc biệt, có đến 90% doanh nghiệp FDI hoạt động trong lĩnh vực may mặc ở TP. Hồ Chí Minh có kết quả kinh doanh thua lỗ trong khi hầu hết các doanh nghiệp trong nước cùng ngành nghề đều có lãi. Mặc dù thua lỗ triền miên song các doanh nghiệp FDI tại Việt Nam vẫn đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh. Điều này cho thấy, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế được mở rộng, tỷ lệ thua lỗ cao tại các doanh nghiệp FDI trong thời gian qua chính là biểu hiện của hoạt động chuyển giá đang diễn ra ngày càng phổ biến, đa dạng, trở thành thách thức lớn đối với cơ quan thuế Việt Nam.

Ông lấy ví dụ: “Minh chứng cho điều này phải kể tới công ty Coca-Cola Việt Nam. Trong 20 năm đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam, Coca-Cola liên tục báo lỗ, lỗ lũy kế tính đến 30/9/2011 của công ty lên tới 3.768 tỉ đồng, vượt cả số vốn đầu tư ban đầu là 2.950 tỉ đồng. Vì lỗ liên tục nên doanh nghiệp này không phải đóng thuế thu nhập doanh nghiệp, trong khi doanh thu liên tục tăng từ 20-30% mỗi năm. Đáng chú ý là dù lỗ lớn nhưng doanh nghiệp này đã có kế hoạch đầu tư thêm 300 triệu USD tại Việt Nam. Hay rõ nét nhất gần đây là câu chuyện liên quan đến siêu thị Metro Việt Nam đang được nghi ngờ chuyển giá thời gian qua. Metro được thành lập từ năm 2001. Cho đến nay, doanh nghiệp này đã phát triển 19 trung tâm bán sỉ trên cả nước nhưng báo lỗ liên tục dù doanh thu tăng liên tục hàng năm. Ngoài ra, còn nhiều doanh nghiệp FDI khác cũng nằm trong diện nghi vấn...”.

Đối với các công ty con (Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ), công ty liên kết, ông Nguyễn Anh Tuấn thông tin, chỉ tính trong giai đoạn 2011 - 2015, cả nước sắp xếp được 588 doanh nghiệp, trong đó, cổ phần hóa 508 đơn vị với tổng giá trị là 760.774 tỷ đồng, giá trị thực tế phần vốn nhà nước là 188.274 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong 2 năm đầu tiên của giai đoạn 2011-2015 chỉ cổ phần hóa được 25 đơn vị. Năm 2016, năm đầu tiên thực hiện tiến trình cổ phần hóa giai đoạn 2016 - 2020 đã khá hơn, nhờ kinh tế vĩ mô ổn định, thị trường chứng khoán khởi sắc, thuận lợi cho việc bán vốn. Kết quả đã có 56 doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa với giá trị doanh nghiệp là 34.017 tỷ đồng, trong đó giá trị thực tế phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp là 24.390 tỷ đồng. Với số lượng và giá trị các doanh nghiệp cổ phần hoá, Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ, đồng nghĩa với việc khả năng chuyển giá giữa các công ty con, công ty liên kết ngày càng cao.

Cần ban hành Luật Kiểm soát chuyển giá

Các đại biểu tham dự Hội thảo đánh giá, hoạt động chuyển giá phức tạp nhưng hành lang pháp lý về chống chuyển giá ở Việt Nam hiện nay vẫn thiếu đồng bộ, chưa bịt kín lỗ hổng, hiệu lực thấp. Việc thực hành pháp luật trong việc chuyển giá chưa hiệu quả, hiệu lực chưa cao.

Theo ông Hồ Đức Phớc, thời gian qua, KTNN đã tích cực thực hiện chức năng, nghĩa vụ của mình trong kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, đã thu hồi hàng trăm ngàn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Trong đó, có các khoản kiến nghị tăng thu từ hoạt động chuyển giá của đối tượng kiểm toán. Không chỉ các doanh nghiệp FDI mà đến nay có cả nhiều doanh nghiệp nội địa đã có dấu hiệu rõ ràng của việc chuyển giá làm thất thu ngân sách nhà nước, trong đó có vụ việc tiêu biểu là Sabeco. Dưới góc độ pháp lý, việc kiến nghị của KTNN truy thu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với Sabeco có thể xem như đã gián tiếp chỉ ra một lỗ hổng trong việc quản lý thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, công tác kiểm toán chống chuyển giá chưa bao giờ được đưa ra bàn thảo và triển khai thực hiện một cách chính thức, hệ thống, đầy đủ đúng với bản chất của nó nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật, tăng cường vai trò của cơ quan quản lý Nhà nước dẫn đến công tác quản lý nhà nước về chuyển giá còn nhiều bất cập và hạn chế.

Ông Hồ Đức Phớc cũng cho rằng, hoạt động chuyển giá đang có diễn biến phức tạp, tinh vi và không ngừng gia tăng không chỉ ở các doanh nghiệp FDI mà ngay cả ở các doanh nghiệp trong nước đã đặt ra những thách thức không nhỏ đối với công tác quản lý nhà nước về hoạt động chuyển giá, trong đó có hoạt động kiểm toán của KTNN. Vì vậy, công tác kiểm toán chống chuyển giá phải cần được nghiên cứu, xem xét một cách hệ thống, bài bản, nghiêm túc, từ đó có cách thức tổ chức kiểm toán hiệu quả hơn, chất lượng kiểm toán được cao hơn, qua đó góp phần kiểm soát chặt chẽ hoạt động chuyển giá của doanh nghiệp, chống thất thu ngân sách nhà nước. “Những vấn đề trong quá trình kiểm toán chống chuyển giá cần được làm rõ từ vấn đề pháp lý đến mục tiêu, nội dung, phạm vi, phương pháp và tổ chức thực hiện kiểm toán đảm bảo hiệu lực, hiệu quả” – Tổng KTNN đề nghị.

Để tăng cường hoạt động KTNN đối với gian lận chuyển giá, PGS.TS Đặng Văn Thanh, Chủ tịch Hội Kế toán – Kiểm toán Việt Nam đề nghị: Cần xác định rõ đối tượng kiểm toán đối với hoạt động gian lận chuyển giá chính là các giao dịch giữa các doanh nghiệp có quan hệ liên kết nhằm thực hiện mục tiêu, chiến lược kinh doanh. Đồng thời, đối tượng kiểm toán gian lận chuyển giá còn là các chủ thể có nghĩa vụ kiểm soát đối với hoạt động chuyển giá ở Việt Nam như: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước.

Ông cũng lưu ý, cần nhận thức kiểm toán chuyển giá có sự gắn kết chặt chẽ với kiểm toán báo cáo tài chính, nhưng hoàn toàn không giống với kiểm toán báo cáo tài chính. “Kiểm toán chuyển giá và gian lận chuyển giá cũng cần kiểm tra, đánh giá và xác nhận mức độ tin cậy của thông tin tài chính, nhưng quan trọng hơn là kiểm tra, đánh giá các giao dịch giữa các bên liên kết, giữa các thành viên trong một Tập đoàn, giữa các quốc gia, vùng miền, ngành nghề, có chính sách thuế, chính sách ưu đãi khác nhau” – ông phân tích.

Dưới góc nhìn KTNN, ông Nguyễn Văn Hiệu, Phó Kiểm toán trưởng, KTNN Khu vực IV cho rằng, để tăng cường công tác kiểm soát chống chuyển giá cần xem xét một số giải pháp mang tính chiến lược. Trong đó, trước hết là các cơ quan có liên quan như Tổng cục Thuế cần phải xây dựng cơ sở dữ liệu về giá cả của các loại hàng hoá giữa các công ty độc lập và các công ty liên kết, nhằm tạo cơ sở so sánh giá chuyển giao, từ đó xác định giao dịch chuyển nhượng đó có tuân theo quy tắc thị trường hay không.

Bên cạnh đó, cần xem xét, sửa đổi các quy định có liên quan về quản lý thuế theo hướng cho phép cơ quan thuế có chức năng điều tra, xác minh đối với hoạt động chuyển giá để có thể phối, kết hợp với các cơ quan thuế của các nước trên thế giới trong công tác điều tra chống thất thu do chuyển giá; Ban hành Pháp lệnh hoặc Luật chống chuyển giá.

Ông cũng gợi ý, cần có quy định cụ thể, chế tài xử phạt thích đáng nhằm ngăn chặn và có tính răn đe các doanh nghiệp vi phạm các gian lận về chuyển giá. Trong trường hợp có dấu hiệu, cần chuyển sang cơ quan điều tra để làm rõ các hành vi gian lận.

Nhấn mạnh hành lang pháp lý về chống chuyển giá ở Việt Nam chưa hoàn thiện, PGS.TS Lê Xuân Trường, Trưởng khoa Thuế - Hải quan, Học viện Tài chính đề nghị: Trước mắt cần bổ sung một điều luật về kiểm soát chuyển giá vào Luật Quản lý thuế, về lâu dài nên ban hành Luật Kiểm soát chuyển giá. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng nhất cho công tác kiểm soát chuyển giá, không chỉ có ý nghĩa đối với quản lý thuế thu nhập doanh nghiệp mà còn liên quan đến quản lý thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên...

Ông cũng cho rằng, cần có quy định pháp lý cụ thể về các khoản chi từ ngân sách nhà nước cho các hoạt động kiểm tra, thanh tra và điều tra kiểm soát chuyển giá; hoàn thiện quy chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng có liên quan với cơ quan thuế trong công tác kiểm soát chuyển giá, đặc biệt là sự phối hợp của các cơ quan ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài.

Kim Thanh/Đảng Cộng sản Việt Nam

Tags
Tiêu điểm |

Tin liên quan

Việt Nam cam kết thực hiện hiệu quả việc kiểm soát nguồn gốc gỗ nguyên liệu

21:42 07/01/2019
Đó là khẳng định chung của phía Việt Nam được cho biết tại buổi gặp gỡ báo chí nhằm chia sẻ các thông tin liên quan đến việc Việt Nam và Liên minh Châu Âu cùng hướng tới phê duyệt Hiệp định chống khai thác gỗ bất hợp pháp và thúc...

Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai và Đà Nẵng - Cần Thơ

22:12 05/01/2019
Nhằm mở rộng, hoàn thiện mạng lưới đường bay nội địa và đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách, Vietnam Airlines mở đường bay TP. Hồ Chí Minh - Chu Lai từ ngày 15/01/2019 và đường bay Đà Nẵng - Cần Thơ từ ngày 31/01/2019.

Phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia có nền nông nghiệp phát triển nhất

20:09 03/01/2019
Đó là mục tiêu hướng tới của ngành Nông nghiệp được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đưa ra tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết ngành năm 2018 và triển khai kế hoạch năm 2019 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT)...

Hội nghị cộng tác viên phía Nam

09:58 03/01/2019
Hòa chung không khí đón mừng năm mới 2019, ngày 31/12/2018, tại Nhà hàng Thượng Uyển, 27 Nguyễn Oanh, Phường 17, Quận Gò Vấp, TP.HCM, Trung tâm Phát triển Giáo dục và Truyền thông đã tổ chức Hội nghị cộng tác viên (CTV) phía Nam năm 2018.

Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2019: Bứt phá bằng cách nào?

22:24 02/01/2019
Năm 2019, Chính phủ xác định phương châm hành động với 12 chữ vàng là “Kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, bứt phá, hiệu quả”. Như vậy, đây là lần đầu tiên, Chính phủ coi “bứt phá” là một chỉ dấu hành động, qua đó...

Kinh tế Việt Nam 2018 - vài nét vui, buồn

22:15 02/01/2019
Công bố của Tổng cục Thống kê về tình hình kinh tế - xã hội cho thấy, tăng trưởng GDP năm nay đạt 7,08%. Mức tăng trưởng này không ngoài mong muốn của Thủ tướng và vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra. Đóng góp vào tăng trưởng GDP cơ bản...

Những con số ấn tượng của ngành nông nghiệp năm 2018

11:01 31/12/2018
Năm 2018, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đạt được những kết quả ấn tượng, thể hiện trên nhiều chỉ tiêu, lĩnh vực. Đây là tiền đề và động lực quan trọng tạo đà cho ngành tiếp tục bứt phá trong năm 2019.

Phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu thủy sản 10 tỷ USD

20:38 25/12/2018
Năm 2019, ngành thủy sản hướng đến tốc độ tăng giá trị sản xuất đạt 4,25% so với năm 2018; kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 10 tỷ USD.

Tưng bừng chào đón Giáng sinh

17:31 24/12/2018
Những ngày này, nhiều địa phương khu vực phía Nam tưng bừng các hoạt động đón chào Giáng sinh, tạo nên không khí sôi động, ấm cúng không chỉ trong cộng đồng bà con giáo dân mà còn lan tỏa khắp mọi nơi.

Dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga

17:17 24/12/2018
Thủ tướng cho rằng, hợp tác năng lượng, đặc biệt là dầu khí tiếp tục là trụ cột quan trọng của hợp tác Việt - Nga. Việt Nam ủng hộ và sẵn sàng tạo mọi điều kiện cho các doanh nghiệp dầu khí của Nga hợp tác đầu tư hiệu quả...

Tác động từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung Quốc: Có nên kỳ vọng dịch chuyển FDI?

17:06 24/12/2018
Mặc dù Mỹ và Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận “đình chiến” trong 90 ngày, song giới phân tích cho rằng sẽ rất khó đoán định tương lai. Trên thực tế, cuộc chiến này đã tác động ít nhiều tới kinh tế Việt Nam. Nhiều ý kiến cho...

Cải cách hành chính là phải loại bỏ lợi ích nhóm, tiêu cực

21:50 21/12/2018
Đó là khẳng định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính (TTHC) của Thủ tướng Chính phủ, tại hội nghị trực tuyến tập huấn nghiệp vụ về thực hiện...

Xây dựng và phát triển trung tâm logistics ở nước ngoài: Giải pháp hữu hiệu thúc đẩy giao thương

21:34 21/12/2018
“Việc xây dựng và phát triển các trung tâm logistics tại nước ngoài là giải pháp hữu hiệu nhằm thúc đẩy giao thương, tăng cường khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp tiếp cận và tham gia trực tiếp vào các chuỗi cung ứng toàn cầu”. Đó...

Thương hiệu quốc gia phải được thị trường quốc tế công nhận

22:25 20/12/2018
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, đã là thương hiệu quốc gia tức là đại diện cho hình ảnh Việt Nam, thì những sản phẩm này phải được thị trường quốc tế công nhận. Nếu không làm được như vậy thì chúng ta khó hội nhập thành...

Kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% trong năm 2019

22:20 20/12/2018
Ủy ban giám sát tài chính quốc gia (NFSC) dự báo, năm 2019, kinh tế Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 7% nhưng cần cải cách thể chế và môi trường kinh doanh mạnh mẽ hơn nhằm gia tăng đầu tư tư nhân; tái cơ cấu kinh tế cần phải thực...

Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Thiếu doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt

22:13 20/12/2018
Dù năng lực sản xuất đã được cải thiện nhưng ngành công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam vẫn chưa phát triển như kỳ vọng, còn nhiều khó khăn, hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới. Đặc biệt, Việt Nam còn thiếu các doanh nghiệp đầu...

Chuyến bay đầu tiên của hãng hàng không Qatar Airways đến Đà Nẵng

22:10 19/12/2018
Dự kiến mỗi tuần, hãng hàng không Qatar Airways sẽ khai thác 4 chuyến bay đến thành phố Đà Nẵng bằng máy bay Boeing B787, với 22 ghế hạng thương gia và 232 ghế hạng phổ thông.

Nhà nước cần đóng vai trò là “bà đỡ” để phát triển công nghiệp hỗ trợ

21:55 19/12/2018
Hiện nay, các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ (CNHT) trong nước chủ yếu vẫn là linh kiện và chi tiết đơn giản, với hàm lượng công nghệ trung bình và thấp, có giá trị nhỏ trong cơ cấu giá trị sản phẩm…

Việt Nam vô địch!

10:41 16/12/2018
Chảo lửa Mỹ Đình đã trải qua những giây phút nghẹt thở trong hồi hộp để chờ đợi phút giây tuyển Việt Nam đăng quang chức vô địch AFF Cup 2018. Vượt qua Malaysia trong trận chung kết lượt về tại Hà Nội, sau tròn một thập kỷ, các chàng...

Logistics Việt Nam: Chưa tận dụng hết tiềm năng

22:22 15/12/2018
Ngành logistics Việt Nam chưa thể tận dụng hết tiềm năng để chiếm lĩnh thị trường, chuyển mình bứt phá trong thời kỳ mới do cơ sở hạ tầng yếu, thiếu nhân lực có chuyên môn cao được đào tạo bài bản. Đó là nhận định của các chuyên...
Xem nhiểu nhất
Gọi điện SMS Chỉ Đường